Вывучыў кітайскую мову і выйшаў на сцэну: беларус становіцца зоркай камедыі ў Шанхаі
- 19.09.2026, 10:51
Даніла жыве ў Кітаі з 2017 года.
«Заўважыў, што замежнікі — як NPC, усе на адно аблічча», — жартуе беларус Даніла са сцэны ў Шанхаі. Жартуе, дарэчы, на чыстай кітайскай мове, што дадае фразе яшчэ некалькі слаёў іроніі, а нам — здзіўлення на тварах. Аднойчы мінчанін прыехаў у Кітай, практычна нічога не ведаючы пра гэтую краіну. Сёння ён разыгрывае гумарыстычныя імправізацыі перад кітайскай аўдыторыяй, чытае на гэтай мове вясёлы рэп, які збірае ў лакальных сацсетках мільёны праглядаў, і здымаецца ў рэкламе з мясцовымі зоркамі.
Журналісты Onlíner пагаварылі з Данілам пра тое, якое гэта — смешыць кітайцаў, якія жарты тут не працуюць і што беларус паспеў зразумець пра гэты зусім іншы свет за дзевяць гадоў.
«Масква — не Расія, Шанхай — не Кітай»
Даніла жыве ў Кітаі з 2017 года. У Беларусі паспеў вывучыцца на мастака роспісу па дрэве. Праўда, смяючыся прызнаецца хлопец, прапусціў каля 99% заняткаў — між іншым і таму, што выступаў за каледж на розных мерапрыемствах як танцор. Сучаснымі накірункамі танцаў Даніла пачаў займацца гадоў з 11, гэта ж захапленне ў выніку прывяло яго ў Азію.
— Тады гэта была пратораная сцежка, многія знаёмыя артысты ездзілі ў Кітай. Танцамі можна было зарабіць каля $1500 за месяц. Вырашыў: чаму б і мне не паспрабаваць. Што я тады ведаў пра краіну? Ды, у агульным, амаль нічога. Фанацеў ад чайнай культуры, але гэта пачалося за некалькі гадоў да планаў на першую паездку.
Разумеў, што Кітай іншы, але наколькі — нават не ўяўляў.
Першапачаткова я хацеў проста падзарабіць, думак затрымацца там не было. Да таго ж першы досвед з Кітаем атрымаўся скамканым. Нас з камандай хлопцаў спачатку ўхвалілі на працу, а потым «кінулі», калі мы ўжо патраціліся на дарагія білеты. Выршылі ўсё роўна ляцець і разбірацца на месцы. Пафоткаліся тры дні ў Пекіне, далей па чыіхсьці старых сувязях адправіліся ў невялікі горад Дэчжоу. Там адпрацавалі пару тыдняў — праўда, грошай хапіла толькі на аплату гатэля.
Праца танцора ў Азіі — гэта, як правіла, пастаноўчыя шоу-балеты ў начных клубах. Раней гэта была папулярная тэма, вось толькі хлопцаў у такой сферы не асабліва цанілі. Таму, вярнуўшыся на радзіму, Даніла сабраў каманду дзяўчат і здзейсніў другую спробу ў Кітаі — ужо як іх менеджар. Калектыў у выніку распаўся, ну а далей, з усмешкай успамінае хлопец, яго «пачало матаць па ўсім Кітаі».
За дзевяць гадоў беларус паспеў пажыць у Гуанчжоу, Шэньчжэне, Чунцыне, Ціндао, Усі. Урэшце асёў у Шанхаі.
— Усе мегаполісы Кітая адрозніваюцца адзін ад аднаго. Мне, напрыклад, даспадобы фраза «Масква — не Расія, Шанхай — не Кітай». Галоўнае пры кітайцах у Шанхаі так не казаць, а то яны пачынаюць злавацца (смяецца. — Заўв. Onlíner).
Шанхай — вельмі камфортны горад для замежнікаў: ад паселішчаў мінулых вякоў засталося шмат слядоў еўрапейскай культуры, вельмі развіта заходняя кухня, людзі размаўляюць па-англійску. Замежныя карпарацыі таксама базуюцца тут. Пекін — класічны Кітай, «партыйны», так бы мовіць. Гуанчжоу вырас з мноства вёсак і адчуваецца як вялікая вёска, у якой з’явіліся грошы. Шэньчжэнь лічыцца маладзёжным горадам, па духу ўжо бліжэйшы да Шанхая.
— У Кітаі замежнікі — гэта ўсё яшчэ экзотыка? Захавалася гэта традыцыя фатаграфавацца з выпадковымі белымі турыстамі на вуліцы?
— У маленькіх гарадах у цэнтры краіны пафоткацца з табой усё яшчэ могуць, замежнікі там выклікаюць здзіўленне. Шанхай — горад інтэрнацыянальны, ніхто нават не азірнецца. І негатыву асабліва не зловіш. Хаця, вядома, залежыць ад таго, які замежнік. Белых у Кітаі любяць. Што да цёмнаскурых — можа сустракацца расізм. Аднойчы я працаваў афіцыянтам, і ў наша заведзенне не ўзялі цёмнаскурую дзяўчыну. Так і патлумачылі: кліентам не спадабаецца.
Пытаемся, якія нашы постсавецкія стэрэатыпы пра людзей з Кітая пацвердзіліся за гады, а якія аказаліся лухтою. Даніла згадвае, як яго бацька распавядаў, маўляў, у ўсіх кітайцаў з-за палачак для ежы ў старасці пачынаюцца праблемы з рукамі, — і сцвярджае, што гэта дакладна няпраўда. А вось знакамітае спецыфічнае разуменне асабістых межаў — сапраўды паўсюдная гісторыя.
— Кітайцаў многа, месца на ўсіх не стае. У Беларусі ў тым жа грамадскім транспарце людзі ўсё ж такі стараюцца трымаць дыстанцыю, наколькі гэта магчыма, — тут жа ўсе заўсёды будуць станавіцца ўпртык. На мерапрыемствах часта бывае сітуацыя: сяджу на стуле адзін, падыдзе кампанія незнаёмых мне людзей, стане ў дзесяці сантыметрах і будзе проста размаўляць. Але, насамрэч, заўважаю, што ўжо ў самога гэтыя межы сціраюцца: проста прызвычаіўся.
— Пра Кітай яшчэ любяць распавядаць, што там у людзей ёсць сацыяльныя рэйтынгі і ўсе гарады напханая камерамі.
— Сацыяльны рэйтынг — гэта лухта. Я нават перапытваў пра гэта ў многіх кітайцаў, і яны самі не разумеюць, адкуль гэта пайшло. Адзінае меркаванне — з-за прыкладанняў для аплаты, дзе можна за ўсё назапашваць балы, атрымліваць бонусы, пасля ў цябе з’яўляецца магчымасць недзе не ўносіць дэпазіт, напрыклад. На якасць жыцця гэта абсалютна ніяк не ўплывае.
Што да камер — так. Таму Кітай — адна з самых бяспечных краін, узровень злачыннасці вельмі нізкі. Ды тут палова заведзенняў зачыняецца на хліпкія замкі, у якіх код «на нулях»! Уначы хадзіць бяспечна. За ўвесь час жыцця ў Кітаі я ні з якімі злачынцамі ці гопнікамі ні разу не сутыкаўся. Магчыма, ёсць невялікія гарады, у якіх усё гэта больш распаўсюджана, але я ў такіх проста не бываў.
Рэп пра кітайскую тэхніку і рэклама з Джэкі Чанам
— У які момант ты зразумеў, што ў Кітаі табе ў кайф, і вырашыў застацца?
— Не скажу, што гэта быў нейкі канкрэтны момант. Я проста заўсёды шукаў спосабы рэалізаваць сябе. Аказаўся ў Кітаі — ну, значыць, трэба шукаць іх і тут. Спачатку былі танцы, потым я папрацаваў афіцыянтам, далей вывучыў мову, пасля з братам (ён таксама нейкі час жыў тут, цяпер з’ехаў) запусцілі праект анлайн-школы кітайскай мовы і з ім жа — свой брэнд наручных гадзіннікаў. Потым пайшоў рэп, цяпер — стэндап. Калі ў нейкай са сфер пачынала нешта атрымлівацца, я разумеў, што мне трэба заставацца, — так і затрымаўся.
— Ты так між іншым кажаш пра гэта: вывучыў мову… Але з нуля вывучыць кітайскую так, каб чытаць на ёй рэп і жартаваць са сцэны, — гучыць як неверагоднае дасягненне. Раскажы, як у цябе ішоў працэс.
— Яшчэ да таго, як першы раз прыехаць у Кітай, я спампаваў Hello Chinese (найбольш папулярнае прыкладанне для вывучэння кітайскай мовы. — Заўв. Onlíner). Потым год з паловай правёў за падручнікамі. Наймаў выкладчыкаў, але ўсе яны мне не падабаліся — з кімсьці месяц пазаймаўся, з кімсьці два. Найбольш удалося падцягнуць мову на працы афіцыянтам, тады ж урэшце знайшоў добрага выкладчыка. Вучыў граматыку, самастойна запісваў і запамінаў словы.
Наколькі было цяжка? Ды нармальна… Над падручнікамі праводзіў дзесьці па 30—60 хвілін, але літаральна штодзень, ніводнага не прапусціў.
Шмат меў зносіны з кітайцамі, пастаянна практыкаваўся. Праўда, цяпер, калі ў стэндапе стаў часцей імправізаваць з гледачамі, заўважыў, што мовы месцамі не хапае. Чалавек з залы, напрыклад, раскажа што-небудзь пра сваю прафесію, а я проста не разумею, пра што гаворка. Зноў спампаваў прыкладанне, выпісваю незнаёмыя словы.
Рэпам Даніла пачаў займацца тры гады таму: пасля бізнесу з гадзіннікамі і анлайн-школы зноў пацягнула на сцэну, але ўжо не ў танцы. Думаў спачатку запісаць нешта па-руску? Не. Хлопец кіраваўся тым жа прынцыпам, што і заўсёды: я ў Кітаі — значыць, робім па-кітайску. Уласна, яго першы трэк, які заляцеў, так і называўся — «Я ў Кітаі». Відэа з жартоўнай песняй, дзе лірычны герой-замежнік флексіць тым, што жыве ў Паднябеснай, назбірала 20 млн праглядаў на мясцовых платформах.
— У глыбокую лірыку не лезу. Паколькі я замежнік, любы сцэнічны матэрыял, які я раблю для кітайскай аўдыторыі, павінен быць ад твару замежніка: пра культурныя адрозненні, пра мову. Усё гэта з прыколамі. Проста, напрыклад, заспяваць пра свае пачуцці і стаць вірусным тут наўрад ці атрымаецца. Іншая справа, калі я і гэта зраблю з пазіцыі прыезджых — каб кітайцам стала цікава, што ж там гэтыя белыя адчуваюць. У 99% выпадкаў да замежнікаў на сцэне тут ставяцца пазітыўна, але падобныя рамкі ўсё ж ёсць.
— Ці ёсць у Кітаі паспяховыя артысты-замежнікі?
— Ёсць камік-брытанец. Ён не суперзорка, але ў медыйным плане ў яго ўсё нядрэнна, як мінімум ён дакладна больш паспяховы за мяне. Праўда, ён вырас у Кітаі… Яшчэ ёсць цёмнаскуры рэпер з Чэнду, лакальная знакамітасць. Больш асабліва нікога не ведаю.
— Кітайцы слухаюць музыку толькі па-кітайску ці ёсць шанцы «стрэльнуць» з англамоўнымі або, можа, нават рускамоўнымі песнямі?
— У тэорыі «стрэльнуць» можа што заўгодна. Але так, кітайцы ўсё ж больш слухаюць па-кітайску. Нядаўна завірусілася адна казашка — у яе частка тэксту ў англамоўным трэку па-кітайску. Пры гэтым па-кітайску яна насамрэч увогуле не размаўляе. Ездзіць па Кітаі цяпер, там-сям выступае.
Поўнавартасных сольнікаў і тураў у самога Данілы пакуль не было, хоць прапановы зачытваць на розных мерапрыемствах і тэлешоу дзякуючы папулярнасці ў сацсетках час ад часу прылятаюць.
Найбольш сур'ёзны досвед — выступ на вялікім канцэрце-прамоушэне кітайскіх брэндаў тэхнікі з вясёлым трэкам пра тое, што Made in China — гэта топ. Там Даніла нават дзяліў сцэну з айдолам Лэем Чжанам (можа, вам гэта імя ні пра што не кажа, але 13,5 млн падпісчыкаў у яго не проста так). На цырымоніі ўзнагароджання лепшых вертыкальных серыялаў беларус спяваў дуэтам з Хэ Сайфэй — папулярнай опернай дзівай і актрысай.
Актыўна клічуць Данілу і на здымкі ў рэкламе: беларус ужо паспеў пабыць тварам Huawei, Realme, Xiaomi, Taobao, Holiday Inn і многіх іншых мясцовых брэндаў і прадуктаў, якія працуюць на замежны рынак.
— Нядаўна ездзіў у горную мясцовасць Гуйліня на чатыры дні. Гэта былі мае самыя доўгія здымкі, звычайна рэкламу столькі не робяць. Ролік для прыкладання CTrip (сэрвіс браніравання гатэляў, на міжнародным рынку працуе пад назвай Trip.com. — Заўв. Onlíner). У гэтым відэа я галоўны герой, паводле сцэнару сустракаю Джэкі Чана, і мы з ім перакідваемся парай слоў.
Праўда, Джэкі Чана здымалі ў асобны дзень, я з ім увогуле не перасякаўся. Але ў выніку ўсё роўна ў партфоліа будзе праца са сусветнай суперзоркай, гэта вельмі крута.
«Нямногія кітайцы разумеюць сарказм»
За апошнія паўтара года Даніла пераключыўся на стэндап-камедыю — таксама на кітайскай мове. Беларус з падлеткавага ўзросту фанацеў ад Джымі Фэлана, марыў пра ўласнае размоўнае шоу і цяпер нават шкадуе, што не пачаў жартаваць у мікрафон са сцэны раней. Са стэндапа да яго цяпер прыходзіць больш за ўсё новай аўдыторыі, пайшлі ўверх лічбы як у «нашых» Instagram і TikTok, так і ў мясцовых сацсетках: кітайцам прыйшліся даспадобы дасціпныя назіранні замежніка.
— Я хадзіў на адкрытыя мікрафоны і потым выкладаў нарэзкі запісаў з выступленняў. Першым часам, вядома, было вельмі страшна. У мяне яшчэ, акрамя размоўнай камедыі, было шмат эксперыментальных уставак: і песні спяваў, і танцаваў, і дарыў гледачам шкарпэткі (не насіныя, вядома, новыя) — на гэтым быў завязаны жарт. На сцэне я ўжо 13 гадоў, але ўсё роўна мандраж прысутнічаў. Падпусціла толькі ў апошнія паўгода, напэўна, хоць, калі раблю вялікія перапынкі, хваляванне зноў прыходзіць.
— Які гумар у кітайцаў?
— У прынцыпе, яны жартуюць пра тое самае, што і мы. Сярод заходных тэм — уся база таго ж рускамоўнага стэндапа: жонка, дзеці, праца, вучоба. Яшчэ яны чамусьці лічаць, што мы, замежнікі, думаем, быццам усе кітайцы ведаюць кунг-фу, і любяць пра гэта жартаваць.
Нямногія разумеюць сарказм, яго папросту няма ў размоўнай культуры. І няма пошлых жартаў. Звычайна славянскія камікі пакідаюць падобныя прыколы на канцоўку, калі аўдыторыя ўжо разагрэтая. Кітайцы — не, і гледачы такое ў прынцыпе не зразумеюць.
У гумары Даніла, як і ў рэпе, выкарыстоўвае амплуа здзіўленага замежніка: жартуе пра тую ж розніцу менталітэтаў, мову, ежу і іншае ў такім духу. Спробаваў закідаць агульныя паўсядзённыя тэмы — не пракатала. Як ні круці, але тое, што чалавек прыезжы, кітайскія гледачы адразу заўважаць у момант выхаду на сцэну і імгненна складуць у галаве пэўны вобраз. Гэта нядрэнна, лічыць Даніла, гэтым якраз можна карыстацца, каб і пацвярджаць іх чаканні, і месцамі ламаць.
— Так, некалькі разоў сутыкаўся з расізмам. Выхаджу на сцэну — хтосьці пачынае крычаць, што я яму не падабаюся. Я, вядома, аджартоўваўся: «Што? Што ты кажаш? У цябе дрэнная кітайская, я цябе не разумею». Усё ўрэшце згладжвалася, але атмасферу такія людзі моцна псуць. Яны не казалі прама, што я ім не падабаюся, бо я замежнік, хаця зразумела, што, хутчэй за ўсё, прычына ў гэтым: выкрыкі пачыналіся, калі я яшчэ нічога не паспеў сказаць.
— А над чым, дарэчы, замежніку ў Кітаі лепш не жартаваць?
— Кітайскія мужчыны не любяць, калі мясцовыя дзяўчаты сустракаюцца з замежнікамі.
У Кітаі мала жанчын, хлопцы пастаянна кажуць, што ім і так іх не хапае, а тут яшчэ вы. Замежніку дзяліцца падрабязнасцямі адносін з кітайкай не варта, толькі калі яна не яго жонка, ды і то… У мяне ў стэндапе былі гісторыі пра былую-кітайку. Пару разоў паспрабаваў — адкрытага негатыву не было, але людзі ўвогуле не смяяліся.
— Можаш тут пра гэта распавесці, калі хочаш. Сутыкаўся ці ў адносінах з культурнымі адрозненнямі або чымсьці падобным?
— Дзяўчаты любых нацыянальнасцяў вельмі розныя. У маім выпадку чалавек, напэўна, быў больш гнуткім у культурным плане, як і я. Стараліся падстройвацца адзін пад аднаго, таму розніца не тое каб моцна адчувалася. Справа хутчэй у спосабе мыслення. Як па мне, кітайцы ў цэлым больш закрытыя людзі, іх цяжка зразумець, яны не любяць праяўляць эмоцыі. Усё ідзе з сем’яў, з выхавання: так проста не прынята. Таму ў людзях цяжка знайсці нейкую душэўнасць.
Працэс стварэння маналогаў у Данілы не асабліва адрозніваецца ад іншых камікаў: запісваеш назіранні, складаеш у цэльны расповед, разганяеш перспектыўныя жарты з іншымі камікамі. Так званыя камеды-бадзі беларуса пераважна з рускамоўнай тусоўкі: у кітайскіх камікаў няма такой практыкі — збірацца разам і «дабіць» жарты адзін аднаго.
Рускамоўная супольнасць у Шанхаі даволі вялікая. Зараз з двума хлопцамі адтуль Даніла запусціў свой камедыйны клуб — арганізоўваюць свае і чужыя шоу, падцягваюць на выступленні вядомых замежных артыстаў, калі тыя раптам праездам аказваюцца ў Шанхаі. За гастролі зорак адказвае іншы сяброўскі арганізатар — ён прывозіў Яўгена Чабаткова, Сяргея Арлова, Нурлана Сабурава, Ваню Усовіча. Стадыёны, як у СНД, яны, разумеецца, не збіраюць, але пад 150 чалавек у зале ёсць.
— Зараз я больш стараюся сыходзіць у жанр імправізацыі: проста ў класічным стэндапе ўжо здаецца нудным сам працэс збору матэрыялу, напісання. Імправізацыйныя фарматы бываюць розныя, найчасцей я іду на адкрыты мікрафон як вядучы, разаграваю публіку, камунікую з залай паміж выступленнямі камікаў. З рускамоўнымі хлопцамі з клуба таксама збіраемся, гуляем у гульні на імправізацыю.
Шчыра кажучы, калі мы пачалі рабіць рускамоўны клуб, раптам высветлілася, што выступаць перад нашай аўдыторыяй мне пакуль значна больш некамфортна. Кітайцаў я ўжо лепш разумею.