Наталля Радзіна: Беларусам, як і ўкраінцам, патрэбныя гарантыі бяспекі
- 18.09.2026, 9:00
Пра што амерыканцам варта размаўляць з Лукашэнкам?
25 палітвязняў былі вызваленыя і дэпартаваныя У Беларусі вызваленыя яшчэ 25 палітвязняў - Навіны Беларусі - Хартыя'97 у Літву з беларускіх турмаў і калоній 16 снежня. У абмен з канцэрна «Беллесбумпром» і прадпрыемства «Лакокраска» былі знятыя амерыканскія санкцыі. Многія беларускія праваабаронцы адзначылі, што гэтая лічба занадта малая.
Ад дыктатара трэба дамагацца вызвалення ўсіх палітвязняў і спынення рэпрэсій у Беларусі, падкрэсліла ў інтэрв’ю ўкраінскаму выданню «Новое время» галоўная рэдактарка сайта Charter97.org Наталля Радзіна.
«Лукашэнка абсалютна нахабна заявіў амерыканскім прадстаўнікам, што ў Беларусі няма ніякіх палітвязняў, — адзначыла яна. — І, па сутнасці, ён сказаў, што палітычныя рэпрэсіі ў краіне будуць працягвацца, што ён як набіраў, так і будзе набіраць новых палітычных закладнікаў, і рэжым у Беларусі не зменіцца.
Думаю, ягоная нахабнасць звязаная з нядаўнім чарговым візітам у Крэмль спецпасланнікаў Дональда Трампа Стывена Уіткофа і Джарэда Кушнера, з іх нядаўняй сустрэчай з Пуціным. Падобна на тое, што гэтыя перамовы скончыліся правалам. У абодвух выпадках мы бачым слабасць амерыканскага боку, які баіцца ціснуць на гэтых распаясаных дыктатараў і патрабаваць ад іх рэальных саступак.
Вызвалены ўсяго 25 чалавек. Нагадаю, што ў сакавіку на волю выйшлі 250 палітвязняў, у снежні 2025 года былі вызваленыя 123 чалавекі. Вось чаму я сцвярджаю, што 25 чалавек сёння ў абмен на зняцце санкцый з двух буйных прадпрыемстваў, цэлага канцэрна і размарозку сродкаў у банку ЗША — гэта ўсё ж вельмі вялікая саступка з боку амерыканцаў.
Трэба патрабаваць ад Лукашэнкі не толькі вызвалення ўсіх палітвязняў, але і спынення палітычных рэпрэсій. Нам, беларусам, патрэбныя тыя ж гарантыі бяспекі, якія сёння неабходныя ўкраінцам.
Украіна патрабуе гарантый бяспекі і ненападу Расіі. Тое самае і ў нас з дыктатарам. Неабходна патрабаваць кардынальнай змены палітыкі рэжыму, аж да адхілення Лукашэнкі ад улады, якую ён утрымлівае выключна незаконным і гвалтоўным шляхам ужо 32 гады.
Толькі тады можа ісці гаворка пра поўнае разблакоўванне санкцый у дачыненні да рэжыму — калі будуць з яго боку рэальныя саступкі. Зараз мы бачым, што хутчэй на саступкі ідзе амерыканскі бок, чым дыктатары».
Адной з тэм інтэрв’ю ўкраінскаму «Новому времени» таксама сталі камандна-штабныя вучэнні, якія цяпер праходзяць на тэрыторыі Беларусі, а таксама дапамога рэжыму Расіі ў яе вайне супраць Украіны.
«За апошнія пяць з паловай гадоў Беларусь, па сутнасці, ператварылася ў ваенны палігон Расіі, дзе пастаянна адбываюцца камандна-штабныя і агульнавайсковыя вучэнні, — сказала Наталля Радзіна. — Адбываюцца розныя беларуска-расійскія манеўры розных родаў войскаў.
Размяшчаецца расійская ваенная тэхніка. Працягваюць, дарэчы, працаваць рэтранслятары, якія сёння накіроўваюць расійскія дроны на ўкраінскія гарады.
Скажу вам болей: цяпер ёсць інфармацыя, якая патрабуе пацвярджэння, што на тэрыторыі Беларусі будуюцца новыя рэтранслятары — у дадатак да тых, што ўжо ёсць, якія сёння працуюць з Брэсцкай і Гомельскай абласцей.
Лукашэнка сёння выконвае дапаможную ролю для Пуціна ў вайне супраць Украіны. Гэта працягваецца не першы год. Рэтранслятары таксама працуюць з тэрыторыі Беларусі працяглы час. Вы разумееце, што Расія пастаянна выкарыстоўвае паветраную прастору Беларусі для нанясення як ракетных, так і дронавых удараў па тэрыторыі Украіны? Гэта зусім не сакрэт. Я ўжо не кажу пра тое, колькі пускаў ракет было здзейснена ў 2022 годзе з тэрыторыі Беларусі.
Хачу тут нагадаць, што ў чэрвені гэтага года прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі паставіў жорсткі ўльтыматум Лукашэнку і патрабаваў выключыць гэтыя рэтранслятары. У адваротным выпадку, казаў ён, «мы выключым гэтыя рэтранслятары самі». На кароткі час яны былі выключаныя. Але вельмі хутка тады яшчэ галоўнакамандуючы Узброенымі Сіламі Украіны Аляксандр Сірскі заявіў, што яны зноў запрацавалі.
Рэтранслятары працуюць на працягу апошніх трох месяцаў. І тут, мне здаецца, вельмі важная рэакцыя вышэйшага ўкраінскага ваеннага кіраўніцтва, якое павінна адказаць на гэтыя дзеянні».
Вядучы Дмітро Тузаў адзначыў, што, падобна, адбываецца нейкая гульня. Калі няма актыўнасці, іх выключаюць і кажуць, што «мы ж іх выключылі». Але пры пачатку масавых абстрэлаў, калі Расія запускае сотнямі свае дроны, рэтранслятары могуць пачаць працаваць ізноў.
Паводле слоў Наталлі Радзінай, Лукашэнка разумее, што Украіна можа нанесці ўдар па ваенных аб’ектах на тэрыторыі Беларусі, а таксама па НПЗ, якія забяспечваюць расійскую армію палівам.
«Таму сёння надзвычай важная рэакцыя непасрэдна з украінскага боку, — сказала яна. — Гэта пытанне хутчэй да Уладзіміра Зяленскага, да міністра абароны, да галоўнакамандуючага ЗСУ. Што будзе прадпрымаць украінскі бок у адказ на дзеянні з боку Лукашэнкі?
Успомніце, як мы з вамі некалькі гадоў таму абмяркоўвалі тую ж самую сітуацыю і казалі пра тое, што ў выпадку, калі працягнуцца ўдары з тэрыторыі Беларусі па ўкраінскіх гарадах, неабходна наносіць удары па ваенных аб’ектах у Беларусі. У тым ліку па нафтаперапрацоўчых заводах. Памятаеце, тады была абсалютна істэрычная рэакцыя Лукашэнкі на гэтую нашу размову? Ён адрэагаваў на гэта пасля сустрэчы з Уладзімірам Пуціным у Маскве на прэс-канферэнцыі для расійскіх журналістаў. Гэта пацвярджае, што ён сапраўды баіцца. Таму да яго трэба вельмі дакладна і ясна даносіць з украінскага боку, што гэтыя заявы з вуснаў Зяленскага і іншых афіцыйных асоб — не пустыя словы, не проста бравада. Гэта папярэджанне, за якім неадкладна паследуюць канкрэтныя дзеянні».
Журналіст Дмітро Тузаў задаў пытанне пра верагоднасць мабілізацыі ў Беларусі і магчымыя правакацыі з боку рэжыму Лукашэнкі.
«Лукашэнка з Пуціным дзейнічаюць у тандэме, — сказала Наталля Радзіна. — Думаю, што найбольш верагодна, што ў выпадку, калі ў Расіі будзе абвешчаная дадатковая мабілізацыя, то гэтыя новыя мабілізаваныя будуць навучацца на беларускіх палігонах. Так ужо было ў 2022–2023 гадах. Расійскія навабранцы прыязджалі ў Беларусь, навучаліся на беларускіх палігонах з дапамогай беларускіх і расійскіх інструктараў.
Ці аб’явіць Лукашэнка мабілізацыю ў Беларусі? Мне здаецца, ён пабаяцца гэта зрабіць. Ён выдатна разумее, што абсалютная большасць беларусаў не хочуць удзельнічаць у гэтай вайне, не хочуць ваяваць. Ён баіцца накіраваць армію ва Украіну, бо разумее, што баявога настрою ў вайскоўцаў няма. Ніхто не збіраецца і не хоча паміраць за расійскія інтарэсы ў братняй Украіне. Таму наўрад ці ён абвесціць нейкую мабілізацыю.
А вось дапаможную функцыю для расійскай арміі ён, хутчэй за ўсё, будзе выконваць, рабіць усё, што пажадае Пуцін у гэтым напрамку. Але нават дапаможная функцыя дазволіць расіянам павялічыць інтэнсіўнасць ваенных дзеянняў на лініі фронту».
Паводле Наталлі Радзінай, беларусы разумеюць, чаму Расія напала на Украіну, і не стануць ваяваць супраць братняга народу.
«Мы захапляемся мужнасцю ўкраінцаў і жадаем перамогі ўкраінскаму народу, — сказала яна. — Сёння неабходна ўзмацняць дапамогу Украіне, і ў гэтым мы якраз спадзяёмся на Еўропу, якая жыццёва зацікаўленая ў перамозе Украіны і разумее, што яе бяспека сёння выключна залежыць ад таго, што адбываецца на лініі фронту ў вашай краіне.
Беларусь — гэта радзіма партызанаў. І я думаю, што ўвесь гэты досвед беларусы выкарыстаюць, калі, не дай бог, іх пашлюць ва Украіну. Будуць здавацца ў палон, будзе сабатаж, і будуць накіроўваць зброю на сваіх камандзіраў. Але не пойдуць супраць нашых братоў-украінцаў».