Сігнал ад Буданава

• Сяргей Місюра
• 16.07.2026, 9:40

Нарэшце з’явіліся навіны, якія можна памацаць і ацаніць.

Гаворка не пра самалёты, якія з’явяцца ў наступным годзе (заява Макрона пра Rafale праз два-тры гады — з той жа серыі), і не пра ліцэнзію на ракеты для Patriot (якую яшчэ ніхто не прадаставіў, ды і вытворчасць першай ракеты можа пачацца толькі праз год-два). З’явілася выразная, разлічаная лічба нашага, украінскага патэнцыялу. Абароннага патэнцыялу! Чытайце: вытворчасці прадукцыі ваеннага прызначэння. Ад снарадаў, артылерыі і ракет да сістэм РЭБ і мільёнаў дронаў усіх тыпаў.

Яе агучыў Кірыл Буданаў на сустрэчы з Андрусам Кубілюсам. А той — еўракамісар па пытаннях абароны і космасу. І гэта была не кароткая панэльная дыскусія на якім-небудзь форуме. Кубілюс знаходзіўся ў Кіеве, а са слоў Буданава дакладна зразумела, дзеля чаго праводзілася гэтая сустрэча.

Гэта лічба — «невыкарыстаны патэнцыял» — адразу кінулася мне ў вочы. Не статус Кубілюса, а менавіта лічба: 30 мільярдаў долараў! Яна недвухсэнсоўна паказвае, што Буданаў дэманструе і нам, і еўрапейцам, наколькі крытычна важна змяніць цяперашні фармат адносін з ЕС. Нам неабходна — а ім выгадна, — каб мы перайшлі ад развіцця ваеннага стартапа да новай індустрыяльнай эканомікі.

Патлумачу на пальцах. 30 мільярдаў — гэта разліковая лічба, якая адпавядае нашым вытворчым магчымасцям, аднак цяперашняя сітуацыя не дазваляе дзяржаве выкупіць усё вырабленае ўзбраенне і тэхніку. Рэальныя аб’ёмы вытворчасці ніжэйшыя, таму гэты прыклад — толькі прыблізны.

Нашы магутнасці — усе вытворчыя лініі і заводы (з улікам усіх абстрэлаў і страт) — можна ацаніць у 50 мільярдаў, аднак пры цяперашніх тэмпах паступлення сродкаў (як з бюджэту, так і ад партнёраў) іх хапае толькі на закупку прадукцыі для фронту на 20 мільярдаў. Такім чынам, 30 мільярдаў (розніца) — гэта і ёсць той самы невыкарыстаны патэнцыял.

Буданаў наўпрост заявіў пра гэта галоўнаму камісару ЕС па пытаннях абароны. Мы можам экспартаваць вам «абаронны патэнцыял» на 30 мільярдаў. І не проста прадаць (як у выпадку з дронамі для Амерыкі), а стварыць новы стандарт супрацоўніцтва. Замест атрымання дапамогі Украіна прапануе Еўропе аб’яднаць іх рэсурсы з украінскімі тэхналогіямі.

І гэтыя новыя, унікальныя для свету тэхналогіі могуць дапамагчы ў сумесным развіцці абаронных магчымасцяў. Напрыклад, наша новая сістэма ПРА або ўнікальны досвед стварэння эфектыўных паветраных, наземных ці марскіх дронаў.

Я проста здзіўляюся, чаму гэтай лічбы няма ва ўсіх СМІ. Бо гэта прамы паказчык таго, наколькі мы вялікія з пункту гледжання гэтага патэнцыялу!

Вось, напрыклад, Польшча.

Польшча з’яўляецца лідарам НАТА па долі ВУП, якая накіроўваецца на абарону. Агульны ваенны бюджэт краіны імкліва расце: у 2025 годзе ён склаў 46,8 млрд долараў (4,5% ВУП), а на 2026 год запланаваны рэкордныя 201 млрд злотых (каля 49–50 млрд долараў, або 4,8% ВУП).

Але ж гэта лічбы, што адлюстроўваюць увесь ваенны бюджэт Польшчы. А калі разглядаць толькі ўзбраенне, то мы пабачым значна больш сціплыя паказчыкі.

Спалучаючы прамыя закупкі Мінабароны, фінансаванне з фонду FWSZ і траншы льготных еўрапейскіх крэдытаў, польскае войска ў перыяд пікавага пераўзбраення траціць непасрэдна на закупку тэхнікі і ўзбраення ў сярэднім ад 18 да 22 мільярдаў долараў у год.

А ў нас ёсць украінскі ВПК з нерэалізаваным патэнцыялам — цэлых 30 мільярдаў! Найбуйнейшы артыкул выдаткаў Сіл абароны — грашовае забеспячэнне. Але менавіта за кошт экспарту ўзбраенняў і тэхналогій Украіна можа атрымліваць такія значныя сумы. Пры гэтым фронт не пацерпіць. Бо цяпер мы нічога не экспартуем, але і набыць больш у ВПК не можам — няма сродкаў.

І крэдыт на 90 мільярдаў, разлічаны на некалькі гадоў, і нядаўняе прыцягненне 6,6 мільярда з Еўрапейскага фонду міру — гэта сігналы пра тое, што еўрапейцы ўжо даўно ацанілі гэты патэнцыял (яны ўмеюць лічыць грошы — такія рэаліі сучаснага свету) і гатовыя інвеставаць у нас.

Амерыка паклала канец эпохе падарункаў, і такія сустрэчы, як у Буданава з Кубілюсам — з важным раскрыццём нашага патэнцыялу, — азначаюць галоўнае: у нас вераць, і мы прадказальныя.

Таму такое прыцягненне інвестыцый — гэта першы крок да нашай інтэграцыі ў еўрапейскую абаронную сістэму. А прызнанне нашага велізарнага патэнцыялу ў сферы бяспекі Еўропы сведчыць пра тое, што мы станем не проста партнёрамі ў забеспячэнні гэтай бяспекі, а паўнапраўным прамысловым гульцом з магутным абаронна-прамысловым комплексам. Сусветнага ўзроўню.

І таму адкрыццё перамоўных кластараў аб нашым далейшым уступленні ў ЕС — пытанне двухбаковае, а не толькі ўкраінскае.

Сяргей Місюра, «Фэйсбук»