Пра што сведчыць бунт узбекаў у Беларусі
- 16.07.2026, 12:15
Тонкая вясёлкавая плёнка чарговы раз парваная.
Сітуацыя з узбекскімі работнікамі замест знешнапалітычнага поспеху чарговы раз прарвала тонкую вясёлкавую плёнку, якую з усіх сіл нацягвае рэжым на непрыглядную беларускую рэчаіснасць, піша «Салідарнасць».
Наша ўяўленне пра Цэнтральную Азію у многім сфармавана расійскімі шавіністычнымі гумарыстычнымі шоу, у якіх усе жыхары былых савецкіх калоній прадстаўлены адсталымі, беднымі і бяспраўнымі. Рэчаіснасць моцна адрозніваецца ад гэтай карцінкі. Калі адзін з прыезджых работнікаў кажа, што 500 долараў ён і дома заробіць, дык не надта крывіць душой.
Эканоміка Узбекістана ў апошнія гады паказвае вельмі добрыя паказчыкі і расце ў сярэднім на 6–8 %, наша ж у 2025 годзе паказала 1,3 %.
Памер эканомікі Узбекістана — 147 мільярдаў долараў, а Беларусі — 93.
У Узбекістане жыве амаль 37 мільёнаў чалавек — гэта самая вялікая па насельніцтве краіна Цэнтральнай Азіі, таму ў пераліку на душу насельніцтва Беларусь лідзіруе па ўзроўні ВУП амаль у 2,5 раза, але агульная дынаміка паказвае, што Узбекістан пры захаванні тэмпаў развіцця будзе імкліва скарачаць гэты разрыў.
Калі ўлічваць узровень нараджальнасці — 3,5 дзіцяці на адну жанчыну, — то памер эканамiкi будзе расці ў тым ліку і за кошт павелічэння ўнутранага рынку. Чаго не скажаш пра Беларусь з адным з найніжэйшых узроўняў нараджальнасці ў Еўропе.
За трыдзевяць зямель за доўгім рублём едуць самыя актыўныя, хто не баіцца ксенафобіі, цяжкай працы і адарванасці ад дома. Такія работнікі і на рынку працы ў сваёй краіне будуць шукаць і знаходзіць магчымасці зарабляць больш за сярэдні ўзровень, таму цалкам зразумелая незадаволенасць узбекаў, якія не бачаць сэнсу працаваць у далёкай халоднай краіне за грошы, якія яны знойдуць і дома.
Вяртаючыся да тэмы шавінізму, падобна, што вялікім здзіўленнем і для ўладных чыноўнікаў, і для грамадства стала тое, што стэрэатыпы пра Цэнтральную Азію, дзе пануе культ асобы мясцовых кіраўнікоў, а грамадства прыгнечанае і бяспраўнае, разбіваюцца аб ролікі, у якіх прыезджыя ўзбекі прама і адкрыта апісваюць беларускую рэчаіснасць.
І пытаюцца ў сваіх чыноўнікаў, дзе ж абяцаныя беларускія залатыя горы? На фоне Беларусі, залітай бетонам дзяржаўнага тэрору, Узбекістан выглядае значна ліберальней у свабодзе меркаванняў і іх выказвання.
Сельскія жыхары нашых рэгіёнаў, якія існуюць у скрутным і падпарадкаваным становішчы, не скардзяцца на свой лёс, бо разумеюць не толькі бескарыснасць, але і небяспечнасць такіх скаргаў. Да таго ж нядаўна лукашысты вырашылі падзакруціць гайкі ў пытаннях скаргаў на чыноўнікаў і іншых дзяржаўных асобаў.
Прыезд замежных работнікаў, быццам пражэктар, высвеціў тыя праблемы, з якімі мясцовыя ўжо змірыліся, не бачаць сэнсу або баяцца пра іх распавядаць.
Калі ўзбекі патрабуюць годнай зарплаты і ўмоваў жыцця для сябе, яны ўсяго толькі спрабуюць заклікаць да выканання абяцанага кантракту, які ім прадаў галоўны беларускі чыноўнік. Гэта чужая для іх краіна, і ў Беларусь іх прывялі абяцанні добрага заробку. Аднак сваімі патрабаваннямі яны прыцягваюць увагу і да скрутнага становішча беларускіх работнікаў, якія праз адсутнасць альтэрнатываў вымушаныя згаджацца працаваць за тыя грошы, за якія прыезджыя працаваць не гатовыя.
А калі ўлічыць нарастаючую небяспеку працы ў Расіі, дзе ідзе вайна, і ўскладненне працоўнай міграцыі беларусаў у ЕС, то ўзбекі з'едуць, а беларусы пры такім стане эканомікі застануцца працаваць за тое, што дадуць, бо куды-небудзь паехаць на заробкі становіцца ўсё складаней.