Politico: Эканоміка Пуціна трымаецца з апошніх сіл пасля украінскіх удараў
- 2.07.2026, 11:11
Паліўны крызіс адбіваецца на ўсёй эканоміцы.
Украінскія ўдары па расійскай энергетычнай інфраструктуры ўсё мацней адбіваюцца на эканоміцы Расіі. Калі ў першыя гады поўнамаштабнай вайны Крамлю ўдавалася змякчаць наступствы баявых дзеянняў для насельніцтва, дык цяпер перабоі з палівам, рост цэн і праблемы бізнесу становяцца прыкметнымі па ўсёй краіне, піша Politico (пераклад — сайт Charter97.org).
Паводле дадзеных заходніх аналітыкаў, складанасці з пастаўкамі паліва фіксуюцца ўжо прыкладна ў дзвюх трацінах расійскіх рэгіёнаў. Асабліва цяжкая сітуацыя склалася ў Крыму, дзе ўлады ўвялі рэжым надзвычайнай сітуацыі і часова забаранілі продаж паліва. На паўвостраве рэзка скараціўся турыстычны паток, які традыцыйна быў адным з галоўных крыніц даходаў мясцовай эканомікі.
Мінулым тыднем Пуцін быў вымушаны сабраць нараду з урадам, прысвечаную паліўнаму крызісу. Прэзідэнт прызнаў, што ўдары па аб’ектах інфраструктуры ствараюць праблемы, аднак назваў дэфіцыт паліва «некрытычным» і заявіў, што расійскія атакі наносяць Украіне большую шкоду.
Ацэньваць маштабы крызісу становіцца складаней. Расійскія ўлады перасталі публікаваць частку статыстыкі, уключаючы даныя пра ўнутраныя цэны на паліва. Тым часам у сацыяльных сетках з’яўляюцца шматлікія відэа з доўгімі чэргамі на запраўках, канфліктамі паміж аўтамабілістамі і выпадкамі, калі вадзіцелі спрабуюць сілай прабіцца да калонкаў.
Сітуацыя дайшла да таго, што Індыя — найбуйнейшы пакупнік расійскай нафты — пачала экспартаваць назад у Расію частку вырабленага з яе паліва. Эксперты звязваюць гэта з пашкоджаннем нафтаперапрацоўчых магутнасцяў, уключаючы ўстаноўкі каталітычнага крэкінгу, якія расійская прамысловасць не здольная хутка аднавіць з-за тэхналагічных абмежаванняў і санкцый.
Аналітык Сяргей Вакуленка з «Фонду Карнегі» адзначае, што аб’ёмы вытворчасці бензіну цяпер залежаць ад своеасаблівай «гонкі» паміж украінскімі беспілотнікамі і расійскімі рамонтнымі брыгадамі. Калі інтэнсіўнасць атак захаваецца, перавага будзе на баку Кіева.
Дадатковай праблемай становіцца паскарэнне інфляцыі. Рост кошту паліва непазбежна адбіваецца на цэнах амаль ва ўсіх галінах эканомікі. Цэнтральны банк Расіі ўжо папярэдзіў, што цяперашні скачок цэн можа аказацца больш устойлівым, чым у папярэднія гады.
З гэтай прычыны рэгулятар у чэрвені знізіў ключавую стаўку толькі да 14,25%, нягледзячы на ціск з боку бізнесу і ўрада. Кіраўніца Цэнтрабанка Расіі Эльвіра Набіулліна папярэдзіла, што занадта хуткае змякчэнне грашова-крэдытнай палітыкі здольнае зноў разагнаць інфляцыю і нават прывесці да стагфляцыі.
Адначасова расце нагрузка на дзяржаўныя фінансы. Паводле ацэнак аналітыкаў, амаль палова федэральных выдаткаў цяпер прыпадае на ваенныя і засакрэчаныя артыкулы бюджэту. Пры гэтым ліквідная частка Фонду нацыянальнага дабрабыту, які ствараўся як фінансавая «падушка бяспекі», за апошнія гады істотна скарацілася. На гэтым фоне эканамісты ўсё часцей кажуць, што для расійскай эканомікі дэфіцыт паліва становіцца толькі адным з прыкметаў больш глыбокіх фінансавых праблем.