Як песні штучнага інтэлекту захопліваюць музычны рынак
- 23.07.2026, 20:42
Адрозніць ШІ-музыку ад чалавечай не могуць 97% слухачоў.
Мінулагодняе апытанне платформы Deezer паказала, што адрозніць ШІ-музыку ад чалавечай не могуць 97% слухачоў. А днямі сэрвіс прызнаў, што больш за палову трэкаў, якія штодня загружаюцца на яго, — згенераваныя. Аднак ці варта біць трывогу?
Як змянілася сітуацыя за два гады
У лістападзе 2025 года стрымінгавы сэрвіс Deezer і сацыялагічная кампанія Ipsos апублікавалі першае глабальнае даследаванне стаўлення да музыкі, створанай з дапамогай ШІ. Яны апыталі 9000 чалавек у васьмі краінах: ЗША, Канадзе, Бразіліі, Вялікабрытаніі, Францыі, Нідэрландах, Германіі і Японіі, піша New Voice.
Удзельнікам прапанавалі паслухаць тры трэкі — два цалкам згенераваныя ШІ і адзін, запісаны чалавекам, — і адгадаць, дзе які. Вынік аказаўся ашаламляльным: 97% не справіліся з задачай. 71% рэспандэнтаў былі здзіўленыя сваёй няздольнасцю адрозніць машыну ад чалавека, а 52% адчулі дыскамфорт, даведаўшыся, што іх увялі ў зман. Даследаванне таксама паказала, што 66% карыстальнікаў музычных платформаў гатовыя з цікаўнасці хаця б раз паслухаць трэк, цалкам створаны ШІ. Аднак 45% хацелі б адфільтроўваць такую музыку, а 40% пераключалі б песні, створаныя ШІ, адразу пры іх выяўленні.
«Вынікі апытання ясна паказваюць, што людзей хвалюе музыка, і яны хочуць ведаць, ці слухаюць яны трэкі, створаныя штучным інтэлектам, ці чалавекам», — адзначыў генеральны дырэктар Deezer Алексіс Лантернье ў прэс-рэлізе.
8 з 10 рэспандэнтаў пагадзіліся, што сінтэтычныя трэкі павінны быць выразна пазначаныя, а 73% патрабуюць, каб платформы паведамлялі карыстальнікам, калі іх рэкамендацыйныя алгарытмы прасоўваюць музыку, створаную ШІ. 52% лічаць, што трэкі, цалкам створаныя ШІ, увогуле не варта ўключаць у чарты поруч з песнямі, напісанымі людзьмі.
А што змянілася за 8 месяцаў? У 2026 годзе музыкі, створанай ШІ, стала толькі больш! У ліпені Deezer паведаміла, што згенераваныя трэкі ўжо складаюць больш за 50% усіх штодзённых загрузак на платформу. Пікавым стаў чэрвень 2026 года: у сярэднім — 90 тысяч ШІ-трэкаў у дзень.
Дынаміка прасочваецца са студзеня 2025 года, калі Deezer упершыню абнародавала статыстыку: тады штодня загружалі каля 10 тысяч трэкаў, створаных ШІ, што складала 10% ад агульнай колькасці загрузак. Далей:
у красавіку 2025 года — 20 тысяч (18%);
у верасні — 30 тысяч (28%);
у лістападзе — 50 тысяч (34%);
у студзені 2026 года паказчык вырас да 60 тысяч трэкаў (39%);
у красавіку паказчык дасягнуў 75 тысяч (44%).
Праўда, тут ёсць нюанс. Паводле мінулагодняга даследавання, на песні, створаныя ШІ, прыпадала ўсяго 0,5% рэальных праслухоўванняў. Больш за тое, унутраны аналіз паказаў, што да 70% атрыманнага імі трафіку было махлярскім — гэта вынік працы бот-ферм, створаных для выкачвання грошай з фонду роялці. Наступнае даследаванне, праведзенае ў красавіку 2026 года, паказала рост, але нязначны: тады трэкі ШІ на Deezer набіралі толькі 1–3% праслухоўванняў. Дый яны ў большасці не манетызаваліся.
Ці прыжывіцца ШІ ў музыцы?
Deezer пазначае згенераваную музыку з мінулага года і сцвярджае, што яе дэтэктар распазнае трэкі, створаныя мадэлямі Suno і Udio — стартапамі, якія фігуруюць у судовых ісках аб парушэнні аўтарскіх правоў. На пачатку 2026 года кампанія адкрыла доступ да сваёй тэхналогіі для іншых платформаў, хоць невядома, ці карыстаецца ёй хто-небудзь з буйных гульцоў. У мінулым месяцы Deezer таксама выпусціла інструмент, які шукае ШІ-трэкі ў плэйлістах Apple Music і Spotify.
«Deezer ужо амаль два гады знаходзіцца на перадавой барацьбы з махлярствам і размываннем выплат, звязанымі з музыкай, створанай штучным інтэлектам, — заявіў генеральны дырэктар кампаніі Алексіс Лантернье. — Цяпер, калі палова ўсіх штодзённых загрузак прыпадае на згенераваныя трэкі, мы прымаем дадатковыя меры для абароны правоў артыстаў і аўтараў песень, надаючы асноўную ўвагу музыцы, якую сапраўды любяць фанаты».
Вось толькі ці вартая гульня свеч, калі сама музычная індустрыя ўсё больш поблажліва ставіцца да выкарыстання ШІ? Хаця яшчэ нейкіх два гады таму «вялікая тройка» лэйблаў — Universal, Sony і Warner — натравіла сваіх юрыстаў на Suno.
У лістападзе 2025 года Warner Music Group выпусціла прэс-рэліз пра «першае ў сваім родзе партнёрства» з Suno. Задэклараваная мэта — «адкрыць новыя гарызонты» ў стварэнні музыкі, адначасова абараняючы правы аўтараў. Паводле планаў Warner, тэхналогіі Suno будуць аб’яднаныя з каталогам лэйбла для стварэння новай лінейкі ліцэнзаваных мадэляў. Фанаты змогуць генерыраваць песні ў стылі тых артыстаў Warner, якія пагодзяцца ўдзельнічаць у праекце.
«Наша партнёрства з Warner Music адкрывае меламанам доступ да больш шырокіх і багатых магчымасцей Suno і набліжае нас да мэты — змяніць ролю музыкі ў свеце, зрабіўшы яе больш каштоўнай для мільярдаў людзей, — заявіў генеральны дырэктар Suno Майкі Шульман. — Разам мы можам удасканаліць працэсы стварэння, спажывання і распаўсюджвання музыкі, а таксама тое, як людзі яе ўспрымаюць і перажываюць».
А 3 чэрвеня 2026 года кампанія Suno заявіла, што пачне разгортванне сваёй першай мадэлі, распрацаванай сумесна з музычнай індустрыяй, «у бліжэйшыя месяцы».
Для музыкаў сітуацыя неадназначная. Зоркі першага эшалона, безумоўна, могуць ператварыць свайго галасавога двайніка ў дадатковую крыніцу даходу: фанаты будуць замаўляць персанальныя песні, інтэрактыўныя дуэты або віншаванні з днём нараджэння. А вось для выканаўцаў рангам ніжэй перспектывы выглядаюць змрочна. Аўтары песень і без таго скардзіліся на мізэрныя выплаты ад стрымінгавых сэрвісаў, і канкурэнцыя з трэкамі, створанымі штучным інтэлектам, наўрад ці палепшыць іх становішча.
Даследаванне CISAC, на якое спасылаецца прэзідэнт Еўрапейскага альянсу кампазітараў і аўтараў песень (ECSA) Хеліен Ліндвалл, сведчыць: да 2028 года музыка, створаная штучным інтэлектам, можа заняць 20% даходаў ад стрымінгу, у той час як доля жывых аўтараў скараціцца да 6%.
Праўда, далей светам штучнай і жывой музыкі, хутчэй за ўсё, усё ж давядзецца прыцерціся адзін да аднаго. Індустрыяльны сегмент (фонавыя плэйлісты, музыка для стварэння атмасферы ў офісах або ТРЦ, гукавое суправаджэнне для TikTok) і так масава пераходзіць на ліцэнзаваны ШІ — бо гэта танна, адбываецца імгненна і дазваляе бясконцую наладку.
ШІ-артысты (дакладней, іх стваральнікі) непазбежна знойдуць сваё месца пад сонцам. Прэцэдэнты ўжо ёсць: мінулой восенню трэк Walk My Walk у выкананні «брутальнага каўбоя» Breaking Rust узначаліў рэйтынг лічбавых продажаў кантры-песень Billboard. А Ксанія Моне — «спявачка» ў жанрах госпэл і R&B, чые песні створаныя на платформе Suno, — паднялася на трэцяе месца ў чарце Hot Gospel Songs і трапіла ў ратацыю Adult R&B Airplay.
Але паралельна можа ўзрасці і каштоўнасць чалавечага фактару. Жывыя канцэрты, інтэрв’ю, складаныя жыццёвыя гісторыі, скандалы і нечаканыя павароты кар’еры па-ранейшаму цяжка падрабіць. І, напрыклад, цалкам створаны ШІ спявак-каўбой Breaking Rust са сваім згенераваным кантры яшчэ доўга будзе выглядаць бледна на фоне недасканалай, але жывой зоркі кшталту Тэйлар Свіфт або Джэры Хэйл.