Анджэй Пачобут папрасіў прэм’ера Польшчы выдаваць беларусам праязны дакумент замежніка мінімум на тры гады

• 23.07.2026, 21:15

Былы палітвязень, журналіст і актывіст Саюза палякаў у Беларусі напісаў адкрыты ліст Дональду Туску.

Былы палітвязень, журналіст і актывіст Саюза палякаў у Беларусі Анджэй Пачобут разам з праваабарончай арганізацыяй Amnesty International звярнуліся з адкрытым лістом да прэм’ер-міністра Польшчы Дональда Туска. Яны прапанавалі палепшыць прававое становішча беларусаў, якія жывуць у Польшчы, піша выданне Most.

Адной з галоўных прапаноў стала павелічэнне тэрміну дзеяння польскага праязнога дакумента замежніка — часовага дакумента, які замяняе нацыянальны пашпарт, — мінімум да трох гадоў.

У лісце адзначаецца, што многія беларусы, якія знаходзяцца ў Польшчы, не могуць вярнуцца ў Беларусь, бо баяцца пераследу і рэпрэсій. Таму яны не могуць атрымаць або абнавіць беларускія пашпарты на радзіме.

У Польшчы для такіх людзей дзейнічае спрошчаны механізм выдачы праязнога дакумента замежніка, аднак цяпер яго дзеянне рэгулярна падаўжаецца толькі на кароткія тэрміны — звычайна на паўгода. Паводле слоў аўтараў звароту, такая сітуацыя стварае прававую няпэўнасць і ўскладняе жыццё беларусаў, якія жывуць у Польшчы.

Пачобут і дырэктарка польскага аддзялення Amnesty International Анна Блашчак-Банасяк таксама звярнулі ўвагу на праблему дзяцей беларускіх палітычных эмігрантаў, народжаных у Польшчы.

Як адзначаецца ў лісце, такія дзеці могуць сутыкнуцца з цяжкасцямі пры легалізацыі знаходжання, бо іх бацькі часта не могуць аформіць для іх беларускія пашпарты без паездкі ўсёй сям’і ў Беларусь. Гэта стварае рызыку адсутнасці дакладна вызначанага грамадзянскага статусу.

Сярод прапанаваных мер:

павялічыць тэрмін дзеяння праязнога дакумента замежніка як мінімум да трох гадоў;

стварыць спецыяльную працэдуру атрымання дакумента, які сведчыць асобу, для дзяцей грамадзян Беларусі, народжаных у Польшчы;

замацаваць у заканадаўстве статус праязнога дакумента замежніка як паўнавартаснага дакумента, які сведчыць асобу.

У звароце таксама падкрэсліваецца, што Польшча павінна захоўваць традыцыі гасціннасці і не дазваляць іншай дзяржаве выкарыстоўваць польскую тэрыторыю як сродак ціску на людзей, якія вымушаныя пакінуць сваю краіну.