Парад у пацёмкінскай вёсцы

• Кірыл Мартынаў
• 28.07.2026, 17:14

Стан пуцінскага флоту стаў дакладным сімвалам сучаснай Расіі.

Парад да 330-годдзя расійскага флоту прайшоў у закрытым двары. Некалькі дзясяткаў маракоў у параднай форме крычалі «ура» і, у адрозненне ад дэпутатаў Дзярждумы, рабілі гэта як прафесіяналы. Камера на некалькі імгненняў паказала агульны план. Пуцін, які прымаў парад, шпацыраваў па двары на фоне фотаабояў з выявай ядзернай падводнай лодкі.

Вобраз марячка папулярны ў іканаграфіі Пуціна. Моцная рука на штурвале атамнага ракетаносца ўпэўнена вядзе Расію ў годную будучыню. Прапаганда распаўсюджвае апокрыфы пра сям'ю Пуціна, бацька якога, нібыта, быў падводнікам. Дыктатура, што стартавала пад плач жонак рэальных падводнікаў, загінулых на «Курску», — за спінамі гэтых жанчын падчас дыялогу з пачынаючым вождзем сталі ўважлівыя супрацоўнікі ў цывільным, — выйшла на фініш.

Трэба падзякаваць аператару, які зафіксаваў гістарычны флотскі парад. Цяжка прыдумаць вобраз, які лепш перадасць стан Расіі ў 2026 годзе. Намаляваная падлодка — гэта стратэгічная пацёмкінская вёска. Акрамя таго, гэта агмень на палатне. Ён не грэе, але калі праткнуць яго носам, то парвецца: пакуль прэс-сакратар Пяскоў вядзе татальную вайну з Кіевам, Гаагай, Вашынгтонам, яго афіцыйная жонка Навка судзіцца з Еўрасаюзам за свае падсанкцыйныя актывы і ацэньвае маральную шкоду ў 2 млн еўра. Палітычны рэжым, што больш за чвэрць стагоддзя трымаўся правіла «сябрам усё, ворагам — закон», не змяніўся. Хіба што цяпер за яго зонай камфорту трэба накіравацца ў забойную зону.

Да верасня разгарнецца электаральная трагедыя ў трох частках, пабудаваная на гэтай логіцы самападману. «Адзіная Расія» абвясціла, што яна — партыя вайны. Тыя, хто не прагаласуе за разгром ворага, атрымліваюць падазрэнні ў варожых намерах. І не важна, што самі дэпутацкія палкі Вячаслава Валодзіна не ўмеюць скандаваць «Расія—Пуцін—перамога». Многія прадстаўнікі так званай расійскай эліты разумеюць, што ў 2022 годзе ўвайшлі не туды, і таму радуюцца не ад усёй душы. Але першы, хто скажа пра гэта ўголас, будзе кінуты на арэну да чэкістаў.

Дык другім актам трагедыі стане трыумфальная перамога партыі вайны ў межах кантраляванай электаральнай працэдуры. Ад намаляванай лодкі — да намаляваных выбараў, вынікі якіх стануць самазбываючымся прароцтвам. Узброіўшыся лічбамі ў 80%, а можа, і 90% ўсенароднага адабрэння, партыя вайны (ужо не «Адзіная Расія», а кааліцыя сілавікоў у атачэнні Пуціна) атрымае карт-бланш на неабмежаваныя злачынствы. Пашырэнне ваеннай мабілізацыі — абавязковы інгрэдыент для стравы, якую пададуць краіне пасля выбараў. Нязбежным наступствам стане рост колькасці ўнутраных ворагаў і барацьба «за бяспеку». Як уладкаваная айчынная версія бяспекі, усе ахвотныя маглі пераканацца на пачатку гэтага года, калі дзеля яе адключылі інтэрнэт.

Такаеў у Казахстане і нават Лукашэнка ў Беларусі разумеюць, што ў абдымках брацкай Масквы яны ляцяць у прорву. Лукашэнка, баючыся за сваю ўладу, пакуль не даў уцягнуць падкантрольную яму краіну ў непасрэдны ўдзел у вайне. Такаеў падчас сустрэчы ў Омску сказаў Пуціну, што вайну трэба заканчваць. Тут ёсць зусім прагматычная прычына: нафтавы тэрмінал у Наварасійску, які знаходзіцца ў зоне паражэння ЗСУ, адыгрывае ключавую ролю ў экспарце энергарэсурсаў з Казахстана. Аднак Такаеў увогуле адмовіўся бачыць адзенне караля: паводле яго слоў, «прырода гэтага канфлікту нам незразумелая». Няма ні палавцаў, ні печанегаў, ні стагадовай вайны з Захадам, ні іншых уяўных першапрычын складанай геапалітычнай сітуацыі, ёсць толькі тое, што на замежных мовах зласліва называюць war of choice. Не цалкам свае, але і не цалкам чужыя ў вачах Крамля, гэтыя, што ляцяць разам, — цяпер наша адзіная апазіцыя.

Перад візітам у Омск Пуцін пабываў у Іркуцку, дзе настаўляў айчынны малалятаючы авіялайнер МС-21, як лятаць суверэнна, не ведаючы клопатаў. У Іркуцку дзеля візіту тэрмінова перакрылі федэральную трасу. Людзі з дзецьмі шмат гадзін стаялі ў дзяржаваўтваральным заторы. Ім неўзабаве давядзецца пацвердзіць сваю лаяльнасць. Выбраць вайну, бутафорскую падлодку на сцяне, маўчанне пра выбухаючыя лагістычныя склады, самазабойства краіны.

Кірыл Мартынаў, Telegram