Генадзь Фядыніч пра надзвычайнае здарэнне на «Беларуськаліі»: Павінна быць праведзена расследаванне

• 19.08.2026, 16:12

Прафсаюзны лідар распавёў, што адбываецца з аховай працы на прадпрыемствах Беларусі.

На «Беларуськаліі» 17 жніўня зноў загінуў рабочы. Гэта ўжо чацвёртая смерць на прадпрыемстве за апошнія два месяцы. Падобныя паведамленні фактычна сталі будзённасцю.

Чаму на такім буйным і багатым прадпрыемстве, як «Беларуськалій», смяротныя надзвычайныя здарэнні сталі адбывацца так часта? Такое пытанне сайт Charter97.org задаў былому палітвязню і прафсаюзнаму лідару Генадзю Фядынічу:

— Па-першае, «Беларуськалій» — гэта прадпрыемства з небяспечнымі зонамі працы. І з пункту гледжання тэхнікі бяспекі, і з пункту гледжання ўмоў працы там павінны быць зусім іншыя патрабаванні, не такія, як на звычайных прадпрыемствах. Я не ведаю, як здарыўся гэты чарговы смяротны выпадак, хто ў гэтым вінаваты, але хачу сказаць, што для людзей, якія працуюць на «Беларуськаліі», патрэбныя больш сур'ёзныя патрабаванні да аховы працы і тэхнікі бяспекі. Гэта залежыць ад кіраўніцтва прадпрыемства і начальнікаў цэхаў, якія кіруюць гэтым працэсам.

У свой час у Працоўным кодэксе Беларусі быў артыкул, які даваў прафсаюзам права за два і больш смяротныя выпадкі здымаць кіраўніка з пасады. Калісьці прафсаюз толькі за год зняў восем кіраўнікоў. І смяротныя выпадкі чамусьці спыніліся. Таму лічу, што сёння гэтаму надаюць мала ўвагі.

Скажу шчыра, тое самае можна сказаць і пра працаўнікоў. Перш чым прыступіць да працы, яны павінны пераканацца ў бяспецы сваёй працы. Калі ёсць нейкія пытанні, трэба іх задаваць і не прыступаць да працы, пакуль гэтыя пытанні не будуць вырашаныя. На жаль, гэта робяць нямногія. Таму сітуацыя складаецца так: быццам гэта само сабой зразумела, што чалавек загінуў, працуючы на прадпрыемстве.

— Наколькі абаронены працаўнікі і іх сем'і? Ці можна ў выпадку траўмы або гібелі разлічваць на рэальныя кампенсацыі?

— Гэта прадугледжана Працоўным кодэксам. І галоўнае — гэта павінна быць замацавана ў калектыўных дамовах і тарыфных пагадненнях пра выплату грашовых сум сем'ям загінулых або людзям, якія атрымалі траўму. Але адразу скажу: гэта ніколі не заменіць сем'ям страту кармяльца. Гэта самае страшнае, проста так да гэтай сітуацыі ставіцца нельга.

Павінна быць праведзена расследаванне, але ў нашай сітуацыі складана сказаць, наколькі яно будзе аб'ектыўным. Найгалоўнейшае — людзі не павінны так проста цярпець, тым больш гінуць на прадпрыемстве.

— Мы ўсё часцей чуем пра смяротныя надзвычайныя здарэнні і на іншых прадпрыемствах. Што гэта кажа пра ўмовы працы ў Беларусі пры рэжыме Лукашэнкі?

— Скажу так: справа тут нават не ў умовах працы, а ў патрабаваннях да ўмоў працы. Калі цяпер мала каго цікавяць праблемы працаўніка, яго пасылаюць працаваць: не хочаш — звольнім, ідзі і працуй. То-бок тэхніцы бяспекі і ўмовам працы, на мой погляд, сёння надаюць мінімум увагі.

Найперш, хутчэй за ўсё, глядзяць на планы, каб зрабіць усё ў тэрмін. Людзі тут займаюць зусім не тое месца, якое павінен займаць працаўнік. Працаўніка на прадпрыемстве павінны абараняць усе інструкцыі, і яму павінна быць выразна сказана: калі ты не будзеш іх выконваць, ты будзеш у гэтым вінаваты і будзеш або пазбаўлены прэміі, або звольнены. То-бок умовы працы і тэхніка бяспекі павінны стаць галоўным на ўсіх прадпрыемствах, незалежна ад таго, дзе яны працуюць. І складана сказаць, наколькі яно будзе аб'ектыўным. Найгалоўнейшае, што людзі так проста не павінны цярпець, тым больш гінуць на прадпрыемстве.