Як дабіцца міру ва Украіне

• 19.08.2026, 20:06

Адной дыпламатыі недастаткова.

Дзесяцігоддзі міжнароднага пасярэдніцтва паказваюць, што для завяршэння зацягнутай вайны недастаткова адной дыпламатычнай актыўнасці. Мэтт Уолдман, навуковы супрацоўнік Оксфардскага ўніверсітэта і былы дарадца прадстаўнікоў ААН па ўрэгуляванні канфліктаў, і Сэмюэл Чарап, старшы палітолаг RAND і эксперт па Расіі і Еўразіі, лічаць, што перамоўны працэс па Украіне патрабуе сур'ёзнай перабудовы, піша часопіс Foreign Affairs (пераклад — сайт Charter97.org).

Паводле іх ацэнкі, з пачатку 2025 года Вашынгтон правёў мноства сустрэч і кансультацый з прадстаўнікамі Расіі і Украіны. Перамовы праходзілі ў розных краінах, аднак інтэнсіўнасць дыпламатыі пакуль не прывяла да ўстойлівага змяншэння баявых дзеянняў. «Праблема заключаецца не столькі ў недахопе перамоў, колькі ў адсутнасці адзінай і прадуманай структуры працэсу», — пішуць аўтары.

Адна з ключавых умоваў — стварэнне шматбаковай групы пасярэднікаў. У перамовах, на іх думку, павінны актыўней удзельнічаць еўрапейскія краіны, бо менавіта яны наўпрост зацікаўленыя ў будучыні Украіны і бяспецы кантынента. Вашынгтону прапануецца сфармаваць кантактную групу з дакладна размеркаванымі ролямі, а не пакідаць еўрапейскіх партнёраў у становішчы назіральнікаў.

Цяпер розныя бакі абмяркоўваюць асобныя дакументы і пытанні па розных каналах. Замест гэтага, лічаць Уолдман і Чарап, неабходна ўзгадніць адзіныя правілы, фармат сустрэч, парадак фарміравання парадку дня і агульную дарожную карту.

Асаблівае значэнне аўтары надаюць рэгулярнаму і канфідэнцыйнаму дыялогу паміж расійскімі і ўкраінскімі перамоўнікамі. Асабістыя кантакты здольныя паступова стварыць прадказальнасць і знізіць рызыку зрыву будучых дамоўленасцяў.

Пры гэтым пасярэднікам варта дапамагаць бакам шукаць не толькі кампраміс паміж заяўленымі патрабаваннямі, але і ўлічваць іх асноўныя інтарэсы. Такі падыход можа пашырыць прастору для ўзаемных саступак.

Яшчэ адным крокам можа стаць рамкавае пагадненне, якое дазволіць спачатку дамагчыся спынення баявых дзеянняў, а затым працягнуць складаныя перамовы аб канчатковым урэгуляванні ўжо без пастаяннага ціску вайны.

Хуткі мір малаверагодны. Аднак нарастаючыя чалавечыя, эканамічныя і палітычныя выдаткі канфлікту робяць пастаянную дыпламатыю неабходнай. Галоўная задача пасярэднікаў — не проста арганізаваць новыя сустрэчы, а стварыць умовы, у якіх самі бакі будуць зацікаўленыя давесці перамовы да выніку.