The Economist: Кітайцы сумуюць па 90-х гадах

• 20.08.2026, 17:56

Тады будучыня здавалася ім больш светлай.

У Кітаі ўсё мацнее настальгія па 1990-х гадах — перыядзе, які сёння ўсё часцей успрымаецца як час вялікіх магчымасцяў, эканамічнага ўздыму і больш адкрытай палітычнай атмасферы. Як піша The Economist, гэтая тэндэнцыя асабліва прыкметная на фоне сённяшніх эканамічных цяжкасцяў і ўзмацнення грамадскага кантролю, піша The Economist (пераклад — сайт Charter97.org).

Прычынай новай хвалі ўспамінаў стаў дакументальны серыял пра былога кітайскага лідара Цзян Цзэміна, пры якім краіна перажыла імклівы эканамічны рост і ўступіла ў Сусветную гандлёвую арганізацыю. У эфіры гледачы ўбачылі палітыка, які жартаваў, гуляў у настольны тэніс і нават выконваў Пекінскую оперу.

Яшчэ адным сімвалам той эпохі стаў былы прэм'ер Дзяржсавета Чжу Жунцзі, які памёр 12 жніўня ва ўзросце 97 гадоў. Яго згадваюць як прамалінейнага і рашучага рэфарматара. «Я тут не для таго, каб гаварыць пра плюсы і мінусы. Я тут для таго, каб гаварыць пра тое, як дасягнуць выніку», — прыводзіць выданне яго словы.

Настальгія распаўсюджваецца і па-за межамі афіцыйных праграм. Кітайцы дзяляцца фатаграфіямі 1990-х, а папулярны серыял «Кветкі» зноў звяртаецца да атмасферы Шанхая тых гадоў. «Усе роўныя перад магчымасцю. Схапіся за яе — і ты можаш змяніць сваё жыццё», — гучыць у серыяле.

Аднак аўтары падкрэсліваюць, што справа не столькі ў рэальных перавагах мінулага, колькі ў расчараванні цяперашнім. Эканоміка Кітая сутыкаецца з праблемамі на рынку нерухомасці, дэфіцытам працоўных месцаў і цяжкасцямі для прадпрымальнікаў.

На гэтым фоне ўспаміны пра Цзяна і Чжу ператвараюцца ў своеасаблівы запыт на больш смелае і адкрытае кіраўніцтва. На думку The Economist, за настальгіяй па 1990-х хаваецца жаданне зноў убачыць перад сабой зразумелую будучыню і адчуванне, што асабістыя намаганні насамрэч могуць змяніць жыццё.