«Лукашэнка баіцца прызнаць маштаб праблемы»
- 21.08.2026, 9:24
Расійскія дроны над беларускімі гарадамі — гэта ўжо не выпадковасць.
У Беларусі пачасціліся выпадкі з беспілотнікамі. У Жлобіне мясцовыя жыхары паведамлялі пра выбух і падзенне дрона каля БМЗ, прытым відавочцы сцвярджалі, што апарат быў расійскі. У Гомелі людзей таксама разбудзілі гучныя гукі у небе і выбух, які звязваюць з пралётам або спробай збіць расійскі БПЛА.
Чаму апошнім часам выпадкаў пралёту расійскіх дронаў над Беларуссю стала заўважна больш? З чым можа быць звязана такая актыўнасць? Пра гэта Charter97.org пагаварыў з палітолагам, кандыдатам філасофскіх навук Максімам Плешкам:
— Я б не спяшаўся казаць пра рэзкі рост колькасці залётаў як пра даказаны факт. Але ёсць іншая важная акалічнасць: расійскія беспілотнікі ўжо даўно перасталі быць для Беларусі выпадковай з'явай. Такія выпадкі фіксаваліся і раней. Толькі ў чэрвені 2026 года было зафіксавана не менш за 17 залётаў расійскіх беспілотнікаў. Таму Жлобін, Гомель і іншыя падобныя эпізоды варта разглядаць як частку больш шырокай карціны.
Расія пастаянна змяняе маршруты беспілотнікаў, шукае новыя траекторыі і правярае магчымасці СПА і радыёэлектроннай абстаноўкі. Беларуская тэрыторыя ўяўляе для расійскіх вайсковых відавочны інтарэс — перадусім з-за геаграфіі і наяўнай інфраструктуры.
І тут узнікае галоўнае пытанне: калі расійскі беспілотнік аказваецца над Беларуссю, гэта ўжо не толькі праблема Расіі. Гэта праблема беларускай тэрыторыі, бяспекі і адказнасці рэжыму.
— Ці можа гэта быць звязана з тым, што ў Беларусі зноў запрацавалі расійскія рэтранслятары, якія выкарыстоўваюцца для навядзення дронаў на поўнач Украіны?
— Такая версія выглядае лагічна, але пакуль яе трэба аддзяляць ад пацверджанага факта. Мы ведаем, што расійскія рэтранслятары выкарыстоўваліся на тэрыторыі Беларусі. У чэрвені ўкраінскі бок заяўляў пра чатыры такія аб'екты ў Гомельскай і Брэсцкай абласцях. Паводле наяўных звестак, пасля заяваў Уладзіміра Зяленскага іх адключылі. Пры гэтым расійскія дроны працягвалі фіксавацца ўздоўж беларуска-ўкраінскай мяжы. Таму я б казаў шырэй. Рэтранслятары — толькі адзін элемент сістэмы. Расія можа выкарыстоўваць беларускія мабільныя сеткі, радыёэлектронную інфраструктуру і іншыя тэхнічныя магчымасці. Калі цяпер сапраўды пацвярджаецца аднаўленне працы рэтранслятараў, гэта будзе азначаць аднаўленне канкрэтнага элемента расійскай інфраструктуры кіравання паветранымі атакамі з выкарыстаннем тэрыторыі Беларусі.
І тады пытанне да Мінска простае: хто дазволіў выкарыстоўваць беларускую інфраструктуру для расійскай ваеннай аперацыі?
— Вядома толькі пра некалькі такіх выпадкаў, хоць рэальная колькасць пралётаў і падзенняў дронаў можа быць значна большай. Чаму рэжым Лукашэнкі, нягледзячы на пагрозу для людзей, хавае інфармацыю пра пралёты і падзенні беспілотнікаў над Беларуссю?
— Бо прызнаць маштаб праблемы — значыць прызнаць значна большае. Лукашэнка хоча адначасова заставацца саюзнікам Масквы і пераконваць беларусаў, што вайна іх непасрэдна не датычыцца.
Расійскія дроны над беларускімі гарадамі робяць гэтую канструкцыю ўсё менш пераканаўчай. Таму рэжым абірае інфармацыйнае маўчанне: няма афіцыйнага прызнання — няма і палітычнай адказнасці. Гісторыя з Жлобінам паказальная. Людзі чуюць выбух каля буйнога прамысловага аб'екта, бачаць наступствы, абмяркоўваюць тое, што адбылося, а афіцыйнай інфармацыі няма.
Гэта не проста цэнзура. Гэта спроба схаваць рэальную цану саюза Лукашэнкі з Крамлём. Чым больш Беларусь выкарыстоўваецца Расіяй як прастора для вядзення вайны, тым меней у Лукашэнкі застаецца ўласнай суб'ектнасці. Калі з тэрыторыі краіны забяспечваюцца расійскія ваенныя аперацыі, аргумент «Беларусь тут ні пры чым» перастае працаваць.
Лукашэнка спрабуе зрабіць выгляд, што Беларусь знаходзіцца па-за вайной. Але расійская ваенная інфраструктура паступова робіць Беларусь часткай гэтай вайны — хоча ён таго ці не.