Ерэван паслаў сігнал Крэмлю
- 23.08.2026, 15:50
Адносіны краін абвастрыліся.
Прэм’ер-міністр Арменіі Нікол Пашынян прыняў рашэнне адклікаць надзвычайнага і паўнамоцнага пасла рэспублікі ў Расіі Гурген Арсенян. Рашэнне звязана з незадаволенасцю працай дыпламата і яго няздольнасцю змяншыць напружанасць паміж Ерэванам і Масквой.
Адносіны краін абвастрыліся з-за планаў Арменіі рухацца ў бок Еўрапейскага саюза і падачы сігналаў пра магчымую еўраінтэграцыю. Пра гэта ў эфіры FREEДОМ распавёў палітычны аналітык Армен Чыбухчян.
- Прыблізна тое самае адбылося і з папярэднім паслом. Але трэба разумець вось што: пасол Арменіі ў Расіі — гэта чалавек Масквы. Гэта так прымалася дзесяцігоддзямі. Нават пасля Аксамітнай рэвалюцыі ў Арменіі тая ж тэндэнцыя працягвалася. Калі змена пасла сапраўды адбудзецца, гэта азначае, што Пашынян незадаволены ім. Прэм’ер-міністр фактычна дасць зразумець Маскве, што Арменія больш не мае намеру накіроўваць у Расію выключна зручных для яе дыпламатаў — сітуацыя змяняецца, — адзначыў спікер.
Ён адзначыў, што Гурген Арсенян успрымаецца не як прадстаўнік інтарэсаў Арменіі, а як пасярэднік Масквы, які транслюе яе сігналы ў Ерэван.
- Папярэдні пасол Вагаршак Арутюнян таксама быў чалавекам, цесна звязаным з Масквой, рускамоўным, кадравым афіцэрам, выпускніком расійскага ваеннага вучылішча. Пакуль што мы не можам быць упэўненыя на 100%, што пасла адклічуць, але, як кажуць, дым без агню не бывае. Пры гэтым прызначэнне новага пасла будзе няпростым выбарам, бо гэта патрабуе адабрэння Масквы, — падкрэсліў Чыбухчян.
Расія патрабуе ад Арменіі вярнуцца да ўмоваў пагаднення ад 9 лістапада 2020 года, што фактычна можа азначаць страту армянскай дзяржаўнасці. Масква настойвае на сумесным кантролі Мегрынскай дарогі з Азербайджанам, аднак пасля адмовы абараняць суверэнітэт Арменіі Ерэван пачаў шукаць падтрымку на Захадзе. ЗША і ЕС разгарнулі маніторынгавыя місіі, якія сёння фактычна гарантуюць бяспеку краіны.
- Патрабаванні з боку Азербайджана працягваюцца: то да армянскай Канстытуцыі, то да псеўдагістарычных фактаў пра «заходні Азербайджан». Хоць такой дзяржавы ніколі не існавала. Гэта спробы трымаць сітуацыю пад кантролем і пры неабходнасці хутка аднавіць канфлікт. Пакуль гэта не ўдаецца толькі таму, што Захад гарантуе бяспеку Арменіі і спрабуе захаваць яе тэрытарыяльную цэласнасць, — сказаў аналітык.
Па яго словах, Пашынян ужо некалькі месяцаў наўпрост кажа Маскве, што Арменія павінна вярнуць кантроль над чыгункамі, паколькі заходнія партнёры не хочуць супрацоўнічаць з Расіяй.
«Канфлікт застаецца нявырашаным: калі Ерэван зноў апынецца пад уплывам Масквы, то Захад спыніць гарантаваць бяспеку краіны, а гэта фактычна азначае вяртанне да ўмоваў пагаднення 9 лістапада 2020 года і пагрозу страты дзяржаўнасці. Перадача тэрыторыі Азербайджану пазбавіла б Арменію мяжы з Іранам, што мела б надзвычай цяжкія геапалітычныя наступствы.
У такім выпадку краіна рызыкуе ператварыцца ў «расійскую губерню». Таму, па сутнасці, выбару няма: альбо Расія зміряецца са стратай уплыву і канкуруе на эканамічным узроўні, як прапануе Пашынян, альбо працягвае ціснуць на Арменію», — выказаў здагадку Чыбухчян.
У Маскве ўсведамляюць, што ўплыў ЗША ў рэгіёне ўзмацняецца, і баяцца канчатковага празахаднага выбару Арменіі. Але Расія, на думку эксперта, не мае намеру мірыцца з такой сітуацыяй і будзе імкнуцца перашкодзіць гэтаму курсу.