Пяць найбуйнейшых краін, якія адмовіліся ад арміі
- 25.08.2026, 16:03
Яны выбудавалі ўласныя мадэлі бяспекі.
Большасць дзяржаў свету трацяць велізарныя сродкі на ўзброеныя сілы, аднак каля 20 краін пайшлі іншым шляхам і адмовіліся ад пастаяннай арміі. Сярод іх ёсць пяць адносна буйных дзяржаў, якія забяспечваюць бяспеку за кошт міжнародных пагадненняў, паліцыі і партнёрства з іншымі краінамі, піша The National Interest (пераклад — сайт Charter97.org).
Адмова ад арміі — гэта «глыбокі вотум даверу да сваіх суседзяў і геапалітычнай абстаноўкі». Пры гэтым кожная з пяці краін выбудавала ўласную мадэль бяспекі.
5. Ісландыя
Насельніцтва Ісландыі складае каля 390 тысяч чалавек. Пастаяннай арміі тут няма з 1869 года. Краіна робіць стаўку на геаграфічнае становішча і міжнародныя саюзы.
Ісландыя ўваходзіць у лік заснавальнікаў НАТА і мае пагадненне аб абароне з ЗША. Яе размяшчэнне асабліва важнае для кантролю паўночнай часткі Атлантыкі і маршруту паміж Грэнландыяй, Ісландыяй і Вялікабрытаніяй.
4. Саламонавы астравы
На астравах пражывае каля 750 тысяч чалавек. Уласных узброеных сіл краіна не мае і гістарычна абапіралася на Вялікабрытанію, Аўстралію і ЗША.
У апошнія гады дзяржава апынулася ў цэнтры суперніцтва Вашынгтона і Пекіна. Пагадненне з Кітаем дазваляе кітайскім ваенным караблям заходзіць у мясцовыя порты, што выклікае занепакоенасць ЗША і Аўстраліі.
3. Маўрыкій
Маўрыкій з насельніцтвам каля 1,3 млн чалавек адмовіўся ад стварэння арміі пасля атрымання незалежнасці ў 1968 годзе. Сродкі вырашылі накіроўваць на развіццё прамысловасці, турызму і фінансавага сектара.
Бяспека краіны забяспечваецца дзякуючы цеснаму супрацоўніцтву з Індыяй, уключаючы абарончае і разведвальнае ўзаемадзеянне.
2. Панама
Панама мае насельніцтва каля 4,5 млн чалавек і кантралюе адзін з найважнейшых транспартных аб’ектаў планеты — Панамскі канал.
Пасля звяржэння ваеннага дыктатара Мануэля Нор’егі амерыканскімі войскамі ў 1989 годзе краіна ліквідавала армію. У 1994 годзе канстытуцыйная папраўка забараніла стварэнне пастаянных узброеных сіл. За бяспеку канала ў значнай ступені адказвае міжнародная сістэма гарантый, уключаючы дагавор з ЗША.
1. Коста-Рыка
Найбуйнейшай краінай без арміі ў гэтым спісе стала Коста-Рыка з насельніцтвам каля 5,2 млн чалавек. Пасля грамадзянскай вайны 1948 года прэзідэнт Хасэ Фігерас Ферэр скасаваў узброеныя сілы.
Вызваленыя сродкі накіравалі на ахову здароўя, адукацыю і ахову прыроды. Унутраную бяспеку забяспечваюць паліцэйскія сілы, а знешнюю — міжнародныя пагадненні. «Менавіта Коста-Рыка стала найбольш яскравым прыкладам таго, як адмова ад арміі можа змяніць прыярытэты дзяржавы», — перакананыя аўтары.