Сорамна быць рускім

• Леў Уладзіміраў
• 10.09.2026, 13:37

Дзмітрый Быкаў не памыляецца ў прагнозах наконт будучыні Расіі.

13 верасня гораду Самары спаўняецца 440 гадоў. Юбілей не даведзены да круглай даты, але ўсё адно нагода адмыць бюджэтныя грошы. Таму для самарцаў і гасцей горада: купа мерапрыемстваў. Бясспрэчна — з патрыятычна-СВАшнай тэматыкай.

У 1986 годзе 400-гадовы юбілей Самары адзначалі сціплей. Затое народ быў лепшы. У людзей было сумленне. Памятаю, тады купіў дачцы шакаладныя медалі мясцовай фабрыкі «Расія» з сімволікай 400-годдзя Самары. Да 40-годдзя Вялікай Перамогі ў 1985 годзе таксама выпусцілі шакаладныя медалі. А цяпер або шакалад штучны, або палітычнай волі Крэмля хапае выключна на бусіфікацыю моладзі. Няма гастранамічных прысмакаў у славу Z-чумы.

У гады так званай «спецыяльнай ваеннай аперацыі» сумленне ў РФ, як палачка Коха, падзялілася надвое. Адным выгадна аблізваць уладу. Іншыя — выступаюць супраць, сядзяць па палітычных артыкулах у турмах або эмігруюць. Памежны стан — не чаканне на грузінскай мяжы. А жаданне атрымаць плюшкі, крышачку пакрытыкаваўшы ўладу ў РФ і з’ехаўшы за мяжу, крычаць, што быў найяскравейшым дзеячам апазіцыі. Такіх сярод нас, эмігрантаў з Самары, ведаю з тры дзясяткі.

Інагентам прызналі самарца, паэта, які называў сябе культуртрэгерам, Сяргея Лейбграда. Мы з ім амаль аднагодкі і знаёмыя праз Эдуарда Дубмана. У чым адступніцтва Лейбграда? У яго вершах, напісаных пад уплывам творчасці Прыгава? Паэзіяй не захапляюся, ацэньваю як чытач. У праграмах на «Эхе Масквы ў Самары»? Лейбград, пры неадназначнасці і шызафазіі творчасці, заўсёды супраць Пуціна. Капіруючы Венедыктава, Лейбград заўсёды найжорстчэй крытыкуе Крэмль і «бункернага дзеда» (цытата, — Л.В.). У Ізраілі Лейбграду сорамна быць рускім паэтам? Скажа ён пра сябе, услед за класікам: «я лічуся па Расіі»? Мне сорамна тлумачыць яўрэям, што я з Расіі. Прыезджыя з Расіі — унтэрменшы. Незалежна ад нацыянальнасці.

Людаедства, як пішуць былыя калегі, расквітнела з пачаткам навучальнага года ў навучальных установах РФ. Школьнікам з утраёнай сілай уліваюць, што місія рускіх — вызваліць свет ад карычневай заразы. У разуменні ветэранаў «СВА», што сталі педагогамі, ворагі Расіі — Германія, Польшча, краіны Балтыі. Магчыма, моладзі прамываюць мазгі перад Трэцяй сусветнай. Забываючыся прывіць ватнікам элементарную культуру паводзінаў.

Пад балконам маёй аднушкі ў Самары пастаянна на лавачках сядзелі бухія прыдуркі і забівалі час. А я шмат гадоў даглядаў газон. Стварыў кветнік. Паліваў з балкона. Прыматы пакідалі пасля сябе пад лавай кучу харчкоў і пустыя баклажкі ад «Охота крепкое». Улетку гэтыя падлецы рвалі кветкі з газона, каб пажваць. Спрацоўвала генетычная памяць вясковых продкаў? Перад ад’ездам у Ізраіль губляць было няма чаго. Халопаў і біямусар, як называе такіх калега Яўген Панасенкаў, ніколі не баяўся. Вырашыў праўчыць.

— Падлецы, вы што робіце? Спыніце рваць кветкі! — закрычаў з балкона свайго трэцяга паверха. Мужыкі загогаталі мацней і ўжо назло пачалі таптаць газон. Пакзалі жэстам «фак». Я быў напагатове: тэрмастат абрынуў адцверажальную гарачую ваду на падлецаў. Апяраныя жывёлы завішчэлі і ўцяклі. Скарзіліся участковаму. А я спытаў у яго, чаму ён не збірае ў абоз гэта алкашнае войска і не адсылае на СВА? — Пакуль не час, — патлумачыў участковы, чыйму сыну перад паступленнем на юрфак заслужана паставіў пяцёрку.

Быдла не здалося. Прыматы пачалі паркаваць на газоне, над якім з пенсіянерамі працаваў шмат гадоў, свае тачкі. Балкон у мяне не застэклены, што там шкліць у крошачнай «хрушчоўцы»? Таму прыматы не проста паркавалі аўтамабілі, але і, каб мяне раззлаваць, неаднаразова ляскалі дзвярыма. Змяшаў кукурузу са згушчонкай і ўначы абліў дахі аўтамабіляў. Раніцай дахі аўтамабіляў былі пакляваны і абдрыстаныя птушкамі.

Прыматы спрабавалі пагаварыць са мной асабіста. Але я — нашчадак адэскіх біндзюжнікаў, дзядзька буйны. Уляпіў паміж вачэй зусім па-руску асабліва нахабным мудакам пасля іх антысеміцкіх слоў.

Мой калега Дзіма Быкаў не памыляецца ў прагнозах наконт будучыні Расіі: клоака, у адрозненне ад 1991 года, упадзе, нават калі крэмлёўскі арыапаг выдасць кожнаму ватніку па «Прыоры» і аблігацыі дзяржаўнай пазыкі або надзел не заваяваных яшчэ ўкраінскіх тэрыторый.

Лёс яўрэяў: сыход у іншыя краіны. Нават думаць пра такое не мог. Аднажды сказаў калегу, настаўніку матэматыкі: «гэта ў граматах Міністэрства народнай адукацыі мы паважаныя педагогі з яўрэйскімі прозвішчамі, вучні якіх паступаюць у прэстыжныя ВНУ». А за вочы мы — «ж…ры, якія не хочуць працаваць і праціраюць штаны ў школе». Паказальна, але глыбінны народ РФ гэтак жа ацэньвае яўрэяў і ў іншых прафесіях. Адсутнасць удзячнасці ў ватнікаў — справа звыклая. Калі пасля «выбараў» іх статак пагоняць на «СВА», ватнікі могуць не дзякаваць.

Зайздрасць і жаднасць прымушаюць ватнікаў добраахвотна ехаць на «СВА». Спяшаюцца. Тым больш, што вербавальнікі з ваенкаматав пераконваюць: «хутчэй, грошы могуць скончыцца або абвесцяць усеагульную мабілізацыю і службу па кантракце скасуюць».

Мая былая суседка, тупая ватніца, зайшла да мяне па цыгарэты і, убачыўшы перавязаныя стосы кніг, здзівілася і зусім па-ватна пазайздросціла: «Лёва, як шмат у цябе кніг, гэта колькі паперы для падцірання задніц?»

Калі пры выглядзе кніг у насельніцтва ўзнікае думка выкарыстоўваць іх замест туалетнай паперы, гэтая краіна асуджаная. Сорамна быць рускім.

Леў Уладзіміраў kasparovru.com