Гонка за пасаду генсакра ААН уваходзіць у вырашальную фазу

• 10.09.2026, 16:45

Яго могуць абраць за зачыненымі дзвярыма.

Калі Антоніу Гутэррыш пакіне пасаду генеральнага сакратара ААН у канцы 2026 года, яго пераемніку давядзецца мець справу з войнамі, эканамічнымі крызісамі, наступствамі змены клімату і нарастаючымі супярэчнасцямі паміж дзяржавамі. Пры гэтым сама арганізацыя перажывае сур'ёзныя фінансавыя праблемы, а яе адносіны з ЗША прыкметна пагоршыліся, піша The Conversation (пераклад — сайт Charter97.org).

Выбар новага генсакра называюць адным з найважнейшых рашэнняў міжнароднай супольнасці ў гэтым дзесяцігоддзі. Аднак разлічваць на з'яўленне «выратавальніка ААН» было б наіўна.

Фармальна генеральнага сакратара зацвярджае Генеральная Асамблея па рэкамендацыі Рады Бяспекі. На практыцы ключавую ролю адыгрываюць пяць пастаянных чальцоў Рады Бяспекі — ЗША, Расія, Кітай, Францыя і Вялікабрытанія. Кожная з гэтых краін мае права вета.

Пасля 2016 года працэдура стала больш адкрытай. Кандыдаты прадстаўляюць свае праграмы і ўдзельнічаюць у публічных абмеркаваннях. Але цяперашняя геапалітычная сітуацыя можа вярнуць выбар да закулісных перамоваў буйных дзяржаў.

«ЗША і Расія хочуць сакратара, а не генерала», — пішуць аўтары артыкула.

Пры гэтым будучаму генсаку ўсё роўна давядзецца самастойна прымаць рашэнні. Кіраўнік ААН адначасова выступае дыпламатам, палітычным лідарам і кіраўніком велізарнай бюракратычнай сістэмы.

Яго магчымасці наўпрост залежаць не столькі ад фармальных паўнамоцтваў, колькі ад здольнасці разумець расстаноўку сіл і знаходзіць моманты, калі арганізацыя сапраўды можа паўплываць на сітуацыю.

«Генеральны сакратар не зможа прывесці ААН у рай, але здольны дапамагчы выратаваць яе ад пекла», — нагадваюць аўтары словы былога генсакра Дага Хамаршэльда.