Атачэнне разумее, што Пуцін — голы

• Міхаіл Фішман
• 11.09.2026, 7:06

Супраць вайны выступаюць многія расійскія генералы.

Судзячы па тых уцечках, якія ўжо былі, падчас візіту Стыва Уіткофа і Джарэда Кушнера у Маскву зноў абмяркоўвалася пытанне нейкай дэмілітарызаванай зоны. Гэта таксама не новая ідэя, яна абмяркоўвалася і на папярэдніх этапах перамоваў.

Сутнасць у тым, што Украіна выводзіць войскі, а пытанне ў тым, што адбываецца далей? Мы ведаем з папярэдніх спроб, што былі ідэі стварыць нейкую дэмілітарызаваную зону, але Расія заўсёды вярталася з максімумам таго, на што яны былі гатовыя пайсці. Калі я нічога не блытаю, гэта: добра, хай там не будуць стаяць рэгулярныя ўзброеныя сілы, але там будзе Расгвардыя. Гэта насамрэч шыла на мыла.

І ёсць адчуванне, што дамовіцца ўсё роўна нельга. І не таму, што існуюць нейкія непераадольныя праблемы з тым, як жа гэтую зону арганізаваць, а проста ў тым, што для Пуціна пытанне перамоваў па-ранейшаму — гэта гульня з нулявой сумай. Яго па вызначэнні задаволіць толькі тое, што не задаволіць Украіну, не задаволіць Кіеў. У гэтым сэнс усіх перамоваў вакол Данбаса.

Данбас Пуціну патрэбны не сам па сабе, навошта яму Данбас? Гэта сама па сабе зямля, якая не адыгрывае ролі. Ролю адыгрывае сімвалічная перамога, ролю адыгрывае капітуляцыя перад патрабаваннямі Крэмля, якая, у сваю чаргу, народзіць нейкія новыя працэсы, на якія ў Маскве разлічваюць.

Галоўная мэта Пуціна па-ранейшаму не змянілася, гэта добра бачна і па тым, як ён вядзе вайну, і па тым, як ён увогуле вядзе палітыку. Яго мэта па-ранейшаму — гэта Украіна. І Данбас — ключ да яе.

Так было ў 2014 годзе, так было падчас Мінскіх пагадненняў, так было цягам многіх гадоў. Тое самае і падчас гэтай страшнай вайны.

У гэтым сэнсе мэты не змяніліся. Таму калі з’явяцца тыя кампрамісныя варыянты, на якія будзе гатовы Кіеў, разумеючы, што ён не саступае галоўным, а менавіта — устойлівасцю палітычнай сітуацыі ў краіне і ўвогуле захаваннем Украіны як жыццяздольнай дзяржавы, — гэта не задаволіць Пуціна.

Таму заўсёды на стол будзе класціся карта, якая павінна будзе ператасаваць сітуацыю на дошцы і зрабіць яе непрымальнай для Кіева, каб ён прыняў яе менавіта ў такім выглядзе. Вось у чым сэнс тых перамоваў, якія могуць ісці і як іх бачыць Масква. Яны патрэбныя для таго, каб прымусіць Кіеў альбо проста да фармальнай капітуляцыі, альбо да такой здачы пазіцый, якая непазбежна прывядзе да найцяжэйшых наступстваў для краіны і для палітычнай сітуацыі ў краіне.

У Крэмлі разлічваюць на крызіс ва Украіне, для гэтага робіцца ўсё. Для гэтага пачынаецца новы этап эскалацыі, мэтай якога з’яўляецца, груба кажучы, сама грамадская думка Украіны, якая мусіць, паводле задумы, не вытрымаць пастаяннага напружання ад пастаянных атак — альбо націснуць на ўрад так ці інакш, альбо проста выйсці на вуліцы. Не ведаю, як яны гэта бачаць у Крэмлі, але мэты менавіта ў гэтым.

І таму, на жаль, не даводзіцца бачыць ніякіх пазітыўных перспектыў у гэтых перамовах сёння. Яны, у прынцыпе, не могуць нічым скончыцца, таму што на кону па-ранейшаму стаіць для Масквы і для Кіева, адпаведна, незалежнасць Украіны, яе суверэнітэт, яе існаванне як дзяржавы.

Думаю, пераважная большасць у вярхоўным чыноўніцкім класе Расіі цяпер — «галубы», у гэтым няма ніякіх сумневаў. Увогуле ўвесь бюракратычны апарат, якому трэба выконваць усе гэтыя загады, шукаць грошы на вайну, шукаць людзей для вайны, губернатары, перад якімі ставяць KPI: сабраць столькі-то кантрактнікаў, якія разумеюць, што яны ніяк не могуць гэта выканаць, — яны скідваюць гэта ўніз, на мэраў гарадоў… Тыя таксама ходзяць, хапаючыся за галаву, не разумеючы, што ім рабіць. Гэта ж іх уласныя жыхары ў невялікіх гарадах — яны іх ведаюць, знаёмыя асабіста. І ім усё адно трэба іх з паліцыяй цягаць і шукаць у іх нейкія парушэнні, каб, шантажуючы крымінальнымі справамі, адпраўляць на фронт і гэтак далей. Гэта я рэальную сітуацыю апісваю.

Ніхто з іх сёння не «ястраб». Гэта больш-менш відавочна. Проста праблема ў тым, што ніхто нічога не можа зрабіць. Яны ўсе ў гэтым сэнсе закладнікі таго курсу, пра які заявіў Пуцін і якога ён патрабуе.

У Расіі аднаасобная тыранія. Больш за тое, я нават скажу, што ўпэўнены: як мінімум частка тых генералаў, якія цяпер вядуць ваенную кампанію на фронце, аж да камандуючых групоўкамі, таксама супраць працягнення гэтай вайны і таксама за тое, каб яе завяршыць. Яны таксама цяпер не разумеюць, у чым яе мэта, і таксама лічаць, што Пуцін завёў яе абсалютна ў нікуды. Усё гэта правал.

Гэта ўсім у атачэнні Пуціна зразумела: у гэтым сэнсе кароль голы. Але яны ўсе закладнікі, ніхто з іх нічога не можа зрабіць. Усе павінны выконваць загады, і так яно цяпер і адбываецца.

Міхаіл Фішман, New Voice