«Мазгоў няма»: лекар паставіў дакладны дыягназ медыцыне пры Лукашэнку

• 11.09.2026, 7:55

Рэжым правакуе новы адток кадраў з медыцыны.

Беларускім лекарам хочуць павялічыць тэрмін абавязковай працы у дзяржаўных установах да сямі гадоў. Толькі пасля гэтага медыкам прапануюць дазволіць пераход у прыватныя медцэнтры.

Навошта рэжым Лукашэнкі ўжорстчвае ўмовы працы для лекараў? Такое пытанне сайт Charter97.org задаў беларускаму лекару-траўматолагу Аляксею Носаву, які жыве ў Іспаніі:

— Што да сямі гадоў адработкі: там ёсць падводныя камяні, сто працэнтаў. Па адной простай прычыне: гаворка, хутчэй за ўсё, ідзе пра працу па размеркаванні, а не проста пра адработку. Сэнс у тым, што раней трэба было адпрацаваць тры гады, пасля чаго ты мог выбраць іншае месца, калі знойдзеш, куды зможаш паехаць. А цяпер, калі гаворка ідзе менавіта пра размеркаванне, ты фактычна застаешся ў гэтай сістэме на сем гадоў, і ўсё ўжо залежыць ад таго, куды цябе размеркавалі.

Бо ёсць раёны, у якіх булгакаўская медыцына ўсё яшчэ ў топе, скажам так. Напрыклад, мы працуем у Іспаніі, і ў нас у раённай бальніцы ёсць МРТ, я ўжо не кажу пра іншыя медыцынскія даследаванні. А там раённая бальніца — гэта белы халат, лекар і шпрыц. Я, вядома, моцна перабольшваю. Там, натуральна, ёсць рэнтген, у некаторых бальніцах ёсць УГД, але няма таго ўзроўню дыягностыкі, які неабходны для прыняцця медыцынскіх рашэнняў.

Сэнс у тым, што лекар трапляе туды, і досвед у яго будзе такі земскі, сур'ёзны. Груба кажучы, з пенапласту і палак вы павінны нешта сабраць, зрабіць і вылечыць. Гэта даволі складана. Таму людзі, натуральна, не хочуць там працаваць. Плюс да ўсяго — умовы, у якія трапляе малады спецыяліст. У вельмі нямногіх, надзвычай нямногіх месцах прадастаўляецца жыллё або нейкія льготы. У астатніх часта адсутнічае нармальная інфраструктура.

Сябры, якіх размеркоўвалі ў такія мясціны, распавядалі: зімой закуцішся ў тулуп, пёс за табой, выйдзеш, на Месяц павоеш і вяртаешся назад, таму што ўсё ў снезе, як сапраўды ў булгакаўскай вёсцы. Вось такія ў нас ёсць мясціны. І, адпаведна, хто захоча туды паехаць? А цяпер гэта можа стаць абавязковым на сем гадоў. Але людзі не дурныя, спадзяюся, знойдуць выхад. У свеце шмат працы для лекараў, у многіх краінах. Таму альбо ўлады пачнуць ствараць нармальныя ўмовы для функцыянавання медыцыны і для маладых медыцынскіх спецыялістаў, альбо людзям давядзецца падумаць пра тое, што свая кашуля ўсё ж такі бліжэй да цела. Хутчэй за ўсё, будзе адбывацца менавіта так.

Сэнс у тым, што ўлада ў Беларусі, у прынцыпе, шукае спосабы захаваць гэтую мыльную бурбалку, якая існуе ўнутры. А паколькі мазгоў асабліва няма, яны спрабуюць, ведаеце, сцены кароўнікаў у ружовыя кружочкі пафарбаваць: можа, так зойдзе, можа, так спрацуе.

— Ці не адпудзіць сямігадовая адработка абітурыентаў ад медыцынскіх ВНУ, дзе ужо ёсць недабор?

— Цяжка сказаць. Бо псіхалогія людзей, якія там засталіся, асабліва людзей, што жывуць на перыферыі, крыху іншая. Мінск — гэта зразумела, там псіхалогія ўсё ж даволі еўрапейская, хоць і з пэўнымі хібамі. Але ў людзей, якія жывуць на перыферыі, зусім іншая псіхалогія.

Напрыклад, нейкі мясцовы функцыянер або іншы ўплывовы чалавек з задавальненнем захоча ўладкаваць свайго сына ў медыцыну. Няхай нават сын вучыцца не вельмі добра. Ці дачку, няхай і яна вучыцца не надта. Але можна здаць іспыты ў медыцынскую ВНУ і паступіць туды па накіраванні. Потым іх, натуральна, размеркоўваюць назад, туды, адкуль чалавек родам.

У такіх выпадках, напэўна, гэта не адпудзіць, таму што людзі самі гэтага хочуць. Гэта ўспрымаецца як пэўны кар'ерны рост. Хоць яны не разумеюць, што такое праца лекара ў Беларусі, якія там умовы і якая аплата працы. Таму дзеля прэстыжу яны ўсё ж, хутчэй за ўсё, будуць паступаць. Ну а астатнія — не ведаю, паглядзім. Гэта вельмі складана прагназаваць.