Арменія ведае, як вырвацца з «абдымкаў» Крамля
- 15.09.2026, 12:26
Ерэвану трэба хутка дыверсіфікаваць гандаль.
Арменія атрымала рэдкую магчымасць аслабіць залежнасць ад Расіі, аднак Маскве выгадна не даць Ерэвану дастаткова часу для павароту на Захад. Пасля перавыбрання Нікола Пашыняна у чэрвені супрацьстаянне вакол знешнепалітычнага курсу краіны стала прыкметна больш вострым, піша CEPA (пераклад — сайт Charter97.org).
Ерэван абвясціў пра намер падаць заяўку на ўступленне ў ЕС. Прэм'ер-міністр разумее, што гэты працэс можа ўмацаваць эканоміку і бяспеку краіны, але рэзкі разрыў з Масквой пакуль немагчымы. Расія застаецца найбуйнейшым гандлёвым партнёрам Арменіі і галоўным рынкам для яе алкаголю, харчовых прадуктаў і іншай прадукцыі.
У Крамлі патрабуюць ад Пашыняна вызначыцца паміж ЕС і Еўразійскім эканамічным саюзам. Пуцін прапануе правесці рэферэндум, заяўляючы, што ўдзел у двух інтэграцыйных аб’яднаннях несумяшчальны.
Пры гэтым Масква ўжо выкарыстоўвае гандаль як інструмент ціску. У маі Расія абмежавала імпарт армянскай прадукцыі, нягледзячы на сяброўства Арменіі ў ЕАЭС. Пашынян асабіста прасіў Пуціна скасаваць забарону, а цяпер Ерэван афіцыйна запатрабаваў ад самога саюза зняць расійскія абмежаванні.
«Галоўнае пытанне для Арменіі цяпер у тым, ці здолее яна дастаткова хутка дыверсіфікаваць гандаль, каб вытрымаць далейшы ціск Масквы», — лічаць аўтары.
Сітуацыя істотна адрозніваецца ад 2013 года, калі Арменія адмовілася ад пагаднення з ЕС і далучылася да расійскага Мытнага саюза. Тады закрытыя межы з Турцыяй і Азербайджанам, а таксама залежнасць ад Расіі як пастаўшчыка энергіі і гаранта бяспекі моцна абмяжоўвалі выбар Ерэвана.
Цяпер умовы змяняюцца. Арменія развівае сувязі з ЕС, краінамі Персідскага заліва і іншымі рынкамі. Аб’ём гандлю з Расіяй за першыя пяць месяцаў 2026 года скараціўся на 20,5%, а экспарт Арменіі ў ЕС у першай палове года вырас больш як на 80%.
ЕС таксама выдзеліў Ерэвану 52 млн еўра і на два гады спрасціў доступ армянскіх тавараў на еўрапейскі рынак.
«Гэтыя два гады павінны стаць для Арменіі не часовай дапамогай, а дэдлайнам для стварэння ўстойлівых гандлёвых сувязяў з Еўропай», — перакананыя аўтары.