Портнікаў: За «пякельнымі санкцыямі» супраць РФ стаіць яшчэ адзін разлік Трампа
- 17.09.2026, 15:28
Прэзідэнт ЗША можа атрымаць новы рычаг уплыву на Кітай і Індыю.
Палата прадстаўнікоў Кангрэса ЗША ўхваліла закон імя спачылага сенатара Ліндсі Грэма, які прадугледжвае новыя санкцыі супраць Расіі і краін, што набываюць расійскія энергакрыніцы. Раней дакумент падтрымаў Сенат, цяпер ён накіраваны на подпіс прэзідэнту ЗША Дональду Трампу.
Вядомы ўкраінскі журналіст і палітычны аглядальнік Віталь Портнікаў патлумачыў, чаму, на яго думку, прыняцце закона звязана не толькі з ціскам на Расію, але і з унутранай палітыкай ЗША.
Сайт Charter97.org прыводзіць асноўныя фрагменты яго выступлення на YouTube-канале.
— Палата прадстаўнікоў амерыканскага Кангрэса прагаласавала за так званы закон Ліндсі Грэма. Мінула паўтара года пасля таго, як цяпер ужо спачылы сенатар прадставіў сваю прапанову і падкрэсліў, што яна дапаможа аслабіць Расію і спыніць расійска-ўкраінскую вайну.
Перад галасаваннем у Палаце прадстаўнікоў, як вядома, закон падтрымалі сенатары. І цяпер яго павінен падпісаць прэзідэнт Злучаных Штатаў Дональд Трамп. З гэтай нагоды, па незразумелых прычынах, многія задаюцца пытаннем: ці падпіша Трамп гэты закон? Вядома, так. Калі б амерыканскі прэзідэнт не збіраўся падпісваць гэты закон, яго нават не вынес бы на галасаванне рэспубліканскі спікер Палаты прадстаўнікоў Майк Джонсан. Як гэта, дарэчы, адбылося з раней ухваленым Палатай прадстаўнікоў Актарам падтрымкі Украіны, у якога цяпер няма ніякіх шанцаў не тое што быць падпісаным прэзідэнтам Трампам, а нават быць разгледжаным Сенатам.
Тады ўзнікае пытанне: чаму Дональд Трамп і рэспубліканцы — менавіта рэспубліканская большасць забяспечыла прыняцце новага закона, у той час як большасць дэмакратаў галасавала супраць, — пагадзіліся на прыняцце закона, які прадугледжвае так званыя пякельныя санкцыі супраць Расіі? Перш за ўсё таму, што гэтыя пякельныя санкцыі пакуль прымаюцца выключна тэарэтычна.
Рашэнне аб тым, ці ўводзіць новыя санкцыі супраць Расійскай Федэрацыі і супраць краін, якія купляюць расійскія нафту і газ, павінен прымаць сам прэзідэнт ЗША Дональд Трамп. Закон надае яму такую магчымасць. Рашэнні аб санкцыях будуць прымацца зусім не ў Палаце прадстаўнікоў і не ў Сенаце, а ў Белым доме.
Такім чынам Дональд Трамп — і менавіта гэта выклікала супраціў закону з боку вялікай колькасці кангрэсменаў-дэмакратаў — атрымае ў свае рукі новыя інструменты для так званых тарыфных войнаў. І сам будзе выбіраць краіны, якія, у сваю чаргу, могуць атрымаць новыя высокія мыты з боку ЗША — аж да 100% — за тое, што яны з'яўляюцца пакупнікамі расійскай нафты і газу.
Калі мы кажам пра такія закупы, мы маем на ўвазе перадусім Кітайскую Народную Рэспубліку і Індыю. Але не варта забывацца, што сярод пакупнікоў расійскай нафты, вядома, у значна меншых аб'ёмах, ёсць і многія іншыя краіны. Нагадаю хаця б, што расійскую нафту дасюль купляе Венгрыя. І такім чынам Трамп можа атрымаць фармальнае права ўвесці новыя мыты супраць усяго Еўрапейскага саюза, таму што Еўрапейскі саюз надаў Венгрыі выключэнне для куплі расійскіх энерганосьбітаў.
Вось вам і ўся логіка падобнага заканадаўства, калі ўзнікне неабходнасць прымяніць яго ў канфрантацыі з Еўрапейскім саюзам. Ці з любой іншай краінай, якая ў тых ці іншых аб'ёмах закупляе расійскую нафту.
Цяпер наступнае пытанне: ці будуць уведзены тарыфы супраць Кітайскай Народнай Рэспублікі — галоўнага пакупніка расійскіх энергарэсурсаў? Трамп ужо спрабаваў уводзіць такія тарыфы супраць Кітая, аднак пацярпеў сапраўднае фіяска. Гэта фіяска прывяло да адмены высокіх пошлін супраць кітайскай эканомікі, таму што стала ясна: ЗША крытычна залежаць ад Пекіна, калі гаворка ідзе пра асобныя важныя галіны самой амерыканскай эканомікі.
Такім чынам уявіць сабе, што ЗША спыняць супрацоўніцтва з Кітаем шляхам новай тарыфнай вайны, на сёння даволі цяжка. Індыя — іншае пытанне. Там Дональд Трамп ужо спрабаваў ціснуць на Нарэндру Модзі, і Індыя сапраўды значна скараціла закупы расійскай нафты. Але гэта было да вайны ЗША супраць Ірана.
Цяпер існуе сур'ёзны дэфіцыт і нафтапрадуктаў, і таго ж дызельнага паліва, якое Расія цяпер ужо не экспартуе, а купляе. І для краін, якія страцілі доступ да традыцыйных гандлёвых маршрутаў у сувязі з працяглым крызісам у Армузскай пратоцы, расійская нафта застаецца важным — ужо нават не прэміяльным, а проста неабходным для развіцця ўласнай эканомікі — таварам.
Таму можна сказаць, што нават калі Дональд Трамп увядзе санкцыі супраць Кітая і Індыі, гэта яшчэ не азначае, што нафтаперапрацоўчыя прадпрыемствы гэтых краін перастануць купляць расійскую нафту. Калі наогул гэта адбудзецца. Калі закон пасля подпісу Дональда Трампа насамрэч запрацуе.
Тады вы можаце спытаць: а навошта наогул патрэбны гэты закон і чаму яго прынялі праз паўтара года пасля таго, як яго прапанаваў Ліндсі Грэм? Таму што набліжаюцца прамежкавыя выбары ў Кангрэс Злучаных Штатаў.
І Доналду Трампу, як і ўсім рэспубліканцам, трэба дэманстраваць выбаршчыкам, значная частка якіх у ЗША падтрымлівае Украіну і не падтрымлівае Расію, што яны прымаюць заканадаўства, накіраванае на завяршэнне расійска-ўкраінскай вайны і пакаранне агрэсара. Тое, што гэта заканадаўства можа ніколі не запрацаваць, а калі і запрацуе, дык можа не прывесці ні да якіх рэальных вынікаў, выбаршчык будзе ўсведамляць ужо пасля таго, як прамежкавыя выбары адбудуцца.
А цяпер тэма гэтага законапраекта будзе гучна гучаць на перадвыбарных мітынгах з удзелам рэспубліканскіх кандыдатаў у адказ на абвінавачанні дэмакратаў у тым, што Рэспубліканская партыя не дапамагае Украіне. «Не, гэта вы самі не дапамагаеце. Вы нават не прагаласавалі за закон, які павінен стварыць умовы для пякельных санкцый супраць Расійскай Федэрацыі», — будуць адказваць дэмакратам іх канкурэнты-рэспубліканцы.
Дык што ідзецца, па-першае, пра рашэнне выключна ўнутрыпалітычнага характару. А па-другое, пра рашэнне, якое, нават калі будзе прымяняцца, наўрад ці сур'ёзна паўплывае на развіццё падзей вакол расійска-ўкраінскай вайны.
Куды больш важным рашэннем магло б стаць галасаванне за Акт падтрымкі Украіны, ужо ўхвалены Палатай прадстаўнікоў. Там і рэальныя грошы для Украіны, і пастаўкі зброі, і магчымасці для стварэння ўкраінскай арміяй новых пазіцый на полі бою.
Аднак менавіта гэты закон — таму што ён канкрэтны і таму што не дазваляе прэзідэнту Злучаных Штатаў ухіліцца ад яго выканання — Дональд Трамп, на мой погляд, будзе блакаваць да таго часу, пакуль у яго будуць такія магчымасці.
А калі ўявіць сабе, што дэмакраты выйграюць не толькі Палату прадстаўнікоў, але і Сенат і прымуць аналагічнае заканадаўства, вось тады прэзідэнт Злучаных Штатаў апынецца перад дылемай: альбо падпісаць гэты акт і такім чынам перакрэсліць свае падыходы да дапамогі Украіне, альбо заблакаваць яго падпісанне і тым самым прадэманстраваць, што насамрэч яго адміністрацыя думае пра Украіну.