Пуцін зладзіў чыноўнікам «экзамен» на выбарах

• 21.09.2026, 16:59

Крэмль сочыць, дзе вертыкаль улады пачынае даваць збой.

Расійскія парламенцкія выбары патрэбныя Крэмлю не столькі для вызначэння пераможцы, колькі для праверкі таго, наколькі эфектыўна працуе ўся сістэма ўлады. Вынік галасавання загадзя вядомы, але рэальныя лічбы і ход кампаніі дазваляюць Пуціну ацаніць лаяльнасць чыноўнікаў, губернатараў і рэгіянальных эліт, піша CEPA (пераклад — сайт Charter97.org).

З 18 па 20 верасня расіяне абіралі новы склад Дзярждумы. Адначасова па ўсёй краіне праходзілі тысячы рэгіянальных і муніцыпальных выбараў. Пры гэтым палітычная канкурэнцыя была моцна звужаная. Вярхоўны суд у жніўні выключыў партыю «Яблоко» з федэральнага спісу, спаслаўшыся на парушэнні ў фінансаванні і агітацыйных матэрыялах.

«Расійскія выбары — гэта больш, чым сфальсіфікаваны падлік галасоў. Гэта агульнанацыянальны экзамен пуцінскай сістэмы», — пішуць аўтары.

Галоўнымі «экзаменуемымі» становяцца губернатары, чыноўнікі, кіраўнікі дзяржаўных кампаній і партыйныя функцыянеры. Ад іх чакаюць патрэбнай яўкі і патрэбнага выніку. Крэмль атрымлівае магчымасць убачыць, дзе адміністрацыйная машына працуе без збояў, а дзе мясцовыя эліты супраціўляюцца рашэнням Масквы.

Асаблівае значэнне мае і мабілізацыя выбаршчыкаў. Дзяржаўныя ўстановы і кампаніі гадамі выкарыстоўваюць залежнасць супрацоўнікаў ад працадаўцаў, каб прымушаць іх галасаваць. Аднак гэтая сістэма сутыкаецца з новымі праблемамі. Скарачэнне працоўных месцаў і заробкаў аслабляе ўплыў працадаўцаў, а скасаванне часткі мясцовага самакіравання пазбаўляе ўладу звыклых пасярэднікаў.

Асобным выпрабаваннем стала спроба Крэмля прасунуць у палітыку ветэранаў вайны. «Немагчыма проста прыдумаць выніковыя лічбы — выбары паказваюць супраціў унутры самой сістэмы», — лічаць аўтары.

У выніку для Крэмля важны не толькі абвешчаны працэнт «Адзінай Расіі». Значна больш інфармацыі даюць адказы на іншыя пытанні: дзе чыноўнікам давялося ўзмацняць ціск на выбаршчыкаў, якія губернатары справіліся з задачамі і дзе мясцовыя эліты пачалі сабатаваць навязаныя зверху рашэнні.

Менавіта таму выбары пры Пуціне выконваюць функцыю своеасаблівага тэсту ўсёй вертыкалі ўлады.