Навукоўцы выявілі нечаканы фактар шчасця бацькоў

• 24.09.2026, 20:02

Вялікае даследаванне правялі ў Кітаі.

Бацькі двух дачок паведамляюць пра найвышэйшы ўзровень шчасця — такі нечаканы вынік вялікага даследавання ў Кітаі, дзе традыцыйна цанілася нараджэнне сыноў. У цэлым сем’і, у якіх раслі толькі дзяўчынкі, аказаліся больш шчаслівымі, чым тыя, дзе былі толькі хлопчыкі. Праца апублікаваная ў часопісе Acta Psychologica.

Навукоўцы прааналізавалі дадзеныя Кітайскага агульнанацыянальнага сацыяльнага апытання (CGSS) — амаль 50 тысяч чалавек, з якіх больш за 45 тысяч мелі дзяцей. Апытанні ахоплівалі шэсць хваль з 2012 па 2021 год. Высветлілася, што сувязь паміж дачкамі і бацькоўскім шчасцем была наймацнейшай сярод людзей сярэдняга ўзросту і менавіта ў сем’ях з дзвюма дзяўчынкамі.

Асабліва прыкметным «эфект дачок» быў у сельскіх жыхароў, людзей сярэдняга ўзросту і тых, хто ў шлюбе. Гэта супярэчыць шматвяковай традыцыі перавагі сыноў, часткова звязанай з эканамічнымі прычынамі і сістэмай падтрымкі бацькоў у старасці. Аўтары тлумачаць зрух тым, што дарослыя дачкі часта аказваюцца эмацыйна бліжэйшымі да бацькоў і больш пра іх клапоцяцца.

Даследчыкі падкрэсліваюць, што гаворка ідзе пра спецыфіку сучаснага Кітая, і пераносіць высновы на іншыя культуры нельга без дадатковых праверак. Акрамя таго, гэта карэляцыя: яна паказвае сувязь, але не даказвае, што менавіта пол дзяцей робіць бацькоў больш шчаслівымі — на адчуванне шчасця ўплывае мноства фактараў. Тым не менш вынік цікавы як сведчанне змянення сямейных каштоўнасцей у краіне, дзе доўга дамінавала іншае стаўленне да нараджэння дзяўчынак.

У Кітаі дзесяцігоддзямі існавала перавага сыноў, узмоцненая палітыкай «адна сям’я — адно дзіця», што прывяло да прыкметнага перакосу ў суадносінах палоў. Вынікі даследавання адлюстроўваюць паступовы зрух настрояў: па меры росту гарадоў, павышэння адукацыі жанчын і змянення ролі сям’і ранейшыя ўстаноўкі слабнуць. Тым не менш аўтары папярэджваюць ад прамалінейных трактоўак — шчасце бацькоў залежыць ад мноства абставінаў.