Вучоныя прапанавалі канчаткова адвязаць сусветны час ад вярчэння Зямлі
- 7.09.2026, 18:12
Планета пачала вярцецца хутчэй.
У сярэдзіне кастрычніка Міжнароднае бюро мер і вагаў разгледзіць пытанне аб тым, каб канчаткова адвязаць стандарт сусветнага часу ад фізічнага вярчэння Зямлі. Пра гэта піша Financial Times.
Гэтае пытанне ўзнікла ў сувязі з тым, што прыкладна з 2015 года планета пачала вярцецца хутчэй, а гэта значыць, што да 2035 года, магчыма, спатрэбіцца дадаць адмоўную высакосную (дадатковую) секунду да UTC. Выдаленне такой секунды ніколі не ажыццяўлялася і, па словах вучоных, можа прывесці да хаосу ў лічбавым кантынууме з меткамі часу.
У сувязі з гэтым у наступным месяцы сусветныя хранаметрысты прагаласуюць за замену дадатковай секунды высакоснай гадзінай. Калі рэзалюцыя будзе прынятая, на назапашванне такой гадзіны можа спатрэбіцца тысячагоддзе або нават больш, што фактычна зведзе на нішто патрэбу ў якіх-небудзь карэкцыйных дзеяннях.
«Нават станоўчыя высакосныя секунды складана надзейна ўкараняць. Шмат якія камп'ютарныя праграмы зыходзяць з таго, што ўсе высакосныя секунды — станоўчыя... [адмоўная высакосная секунда] можа прывесці да маштабнага тэхнічнага збою ў тэлекамунікацыях, электрасетках або сістэмах спадарожнікавай навігацыі», — патлумачыў вядучы навуковы супрацоўнік Нацыянальнай фізічнай лабараторыі Вялікабрытаніі, адказны за дакладны час у краіне, Сэтнам Шэмар.
На працягу мільёнаў гадоў вярчэнне Зямлі паступова запавольвалася з-за прыліўнага трэння Месяца. Розніца паміж астранамічным часам і UTC не павінна перавышаць 0,9 секунды. Як толькі ўзнікае пагроза перавышэння гэтай мяжы, у шкалу UTC дадаюць станоўчую высакосную секунду, каб ізноў сінхранізаваць час. Аднак цяпер змены ў ядры Зямлі ўплываюць на хуткасць яе вярчэння, з-за чаго існуе верагоднасць, што да 2035 года спатрэбіцца ўвесці адмоўную высакосную секунду.
Паводле слоў Шэмара, большасць з 69 дзяржаў — членаў Міжнароднага бюро мер выступаюць за адмову ад выкарыстання высакосных секунд з-за рызык для нацыянальнай інфраструктуры, лічачы, што пераход на высакосную гадзіну «цалкам ліквідаваў бы гэтыя рызыкі на вельмі доўгі тэрмін».
Інфарматык з Кембрыджскага ўніверсітэта Маркус Кун, які выступае супраць ідэі ўвядзення высакоснай гадзіны, аднак, растлумачыў, што адмоўная высакосная секунда тэарэтычна павінна выклікаць менш праблем, чым станоўчая, бо камп'ютарныя гадзіннікі проста прапусцяць секунду, а не дададуць лішнюю.
«Гэта павінна выклікаць менш збояў, бо не парушае адносную паслядоўнасць падзей, забяспечаных меткамі часу», — лічыць ён. «Чым радзей адбываецца падзея, тым мацнейшае ўзрушэнне яна выклікае», — дадаў Кун.