Успомніце заяву, якая так напалохала Лукашэнку
- 3.11.2026, 8:09
Беларусы мараць пра перамены.
Што беларусы могуць узяць з досведу Сербіі для будучай перамогі над дыктатурай Лукашэнкі? Такое пытанне сайт Charter97.org задаў былому палітвязню, каардынатару грамадзянскай кампаніі «Еўрапейская Беларусь» Яўгену Афнагелю:
— Сербы ўжо зрыналі дыктатара — Мілошавіча ў 2000 годзе. Вырашальную ролю ў тых падзеях адыграў студэнцкі рух супраціву «Отпор», а да ўлады прыйшлі дэмакратычныя партыі. Аднак мінула некалькі гадоў, і ўрад узначалілі былыя саюзнікі Мілошавіча, выхадцы з Сербскай радыкальнай партыі Шэшэля. Вучыч, які кіраваў Сербіяй як аўтакрат больш за 12 гадоў, у свой час займаў пасаду генсека партыі Шэшэля.
Так, як адзін з лідараў беларускага руху «Зубр», які ў пачатку 2000-х быў самым масавым у Беларусі, я магу сказаць, што мы шмат чаму вучыліся ў «Отпора». Але і беларускі досвед быў запатрабаваны. Мала хто ведае, што перад «Аранжавай рэвалюцыяй» ва Украіне мы разам з сербамі дзяліліся досведам з актывістамі «Поры», якая пазней адыграла велізарную ролю на першым Майдане. Таксама досвед «Зубра» і «Отпора» быў выкарыстаны лідэрамі грузінскай «Кмары» падчас «Ружовай рэвалюцыі» ў Тбілісі.
Рэвалюцыі і барацьбу за свабоду ў аўтарытарных краінах нельга разглядаць ізалявана. Яны заўсёды аказваюць велізарны ўплыў на суседзяў. Першы ўкраінскі Майдан стаў прыкладам для мінскай Плошчы 2006-га, беларускія пратэсты ў 2010-м паўплывалі на «арабскую вясну». Цяпер беларусы з надзеяй глядзяць на Венгрыю, Сербію і, вядома ж, Украіну.
Упэўнены, што поспехі сіл дабра ў гэтых краінах паўплываюць і на тое, што адбываецца ў Беларусі, і Еўропа стане кантынентам, вольным ад дыктатур.
Але я хацеў бы вярнуцца да таго, з чаго ўсё пачалося ў Сербіі. Здавалася б, у краіне ўсё «стабільна», эканоміка, нібыта, працуе, заробкі вышэйшыя, чым у Албаніі, дзяржаўныя і некаторыя незалежныя СМІ кажуць, што ў краіне не ўсё так ужо і дрэнна і пераконваюць у слабасці апазіцыі. Але адбываецца нейкая падзея, і ілюзія руйнуецца, і ўсё прыходзіць у рух.
Незадаволенасць, якая назапашвалася на кухнях, у студэнцкіх інтэрнатах і заводскіх курылках, літаральна за некалькі дзён або тыдняў выліваецца на вуліцу. І сотні тысяч людзей выходзяць на пратэсты.
Так было і ў 2020-м у нашай краіне. Успомніце словы большасці «незалежных палітолагаў» і замежных «карысных ідыётаў» пра «папулярнага Лукашэнку» і пра тое, што нас чакаюць «самыя нудныя выбары». Звярніце ўвагу, тое самае яны кажуць і цяпер, забыўшыся, як селі ў лужу ў 2020-м.
Так, вельмі сур'ёзным фактарам у нашым рэгіёне з'яўляецца расійская агрэсія супраць Украіны. Але пуцінская Расія — гэта эканамічны і вайсковы карлік у параўнанні з Еўразвязам і, тым больш, з НАТА. Успомніце заяву нашага зямляка — амерыканскага генерала Грынкевіча, якая так напалохала калгаснага дыктатара.
Мы ведаем, як беларусы ненавідзяць Лукашэнку, мараць пра перамены і ўспамінаюць 2020 год. Немагчыма доўгі час утрымлівацца пры ўладзе, калі абсалютная большасць насельніцтва — супраць цябе. Любы дробны інцыдэнт, любы правал улады можа стаць трыгерам, які запусціць працэс фундаментальных змен у Беларусі. Гэта можа адбыцца ўжо заўтра.