Навукоўцы распавялі, колькі чашак кавы ў дзень могуць піць гіпертонікі

• 19.05.2026, 9:27

Кафеін здольны павышаць ціск некалькімі шляхамі.

Кава можа часова павышаць артэрыяльны ціск, аднак для большасці людзей умеранае спажыванне не звязана з павышанай рызыкай гіпертэнзіі, падкрэслілі навукоўцы. Пра гэта паведамляе партал The Conversation.

Артэрыяльны ціск паказвае сілу, з якой кроў цісне на сценкі сасудаў. Нармальнымі лічацца паказчыкі ніжэй за 120/80 мм рт. сл., а значэнні ад 140/90 і вышэй адносяцца да гіпертэнзіі. Гэта стан часта працякае без сімптомаў, але павышае рызыку інфаркту, інсульту і захворванняў нырак.

Кафеін здольны павышаць ціск некалькімі шляхамі. Ён стымулюе мышцы, часам павялічвае частату сардэчных скарачэнняў і выклікае выкід адрэналіну. У выніку сасуды звужаюцца, а сэрца пачынае працаваць актыўней. Максімальная канцэнтрацыя кафеіну ў крыві звычайна дасягаецца праз 30 хвілін — дзве гадзіны пасля чашкі кавы.

Паводле аглядаў, кафеін з кавы, энергетычных напояў, колы і шакаладу можа часова павышаць верхні (сісталічны) ціск на 3–15 мм рт. сл., а ніжні (дыясталічны) — на 4–13 мм рт. сл. Аднак самі кавовыя зярняты ўтрымліваюць не толькі кафеін. У напоі прысутнічаюць сотні біялагічна актыўных рэчываў. Некаторыя з іх, напрыклад меланоідыны і хіноўная кіслата, наадварот, могуць удзельнічаць у рэгуляцыі ціску і падтрымліваць працу сасудаў.

Аналіз 13 даследаванняў з удзелам каля 315 тыс. чалавек паказаў, што спажыванне кавы ў цэлым не было звязана з павышанай рызыкай развіцця гіпертэнзіі. За час назірання высокі ціск з'явіўся ў больш як 64 тыс. удзельнікаў, аднак выразнай залежнасці ад спажывання кавы навукоўцы не выявілі.

Тым не менш выключэнні існуюць. Японскае даследаванне, што працягвалася амаль 19 гадоў і ахапіла больш як 18 тыс. чалавек, паказала: у людзей з цяжкай гіпертэнзіяй (ад 160/100 мм рт. сл.) дзве і больш чашкі кавы ў дзень былі звязаныя з двухразовым павелічэннем рызыкі смерці ад сардэчна-сасудзістых захворванняў. У людзей з нармальным ціскам або лёгкай гіпертэнзіяй такой сувязі не выявілі.

Аўтары раяць большасці людзей абмяжоўвацца чатырма чашкамі кавы ў дзень. Пры цяжкай гіпертэнзіі лепш скараціць спажыванне да адной чашкі і абмеркаваць рацыён з лекарам.