«Чорны тыдзень» для Расіі
- 18.06.2026, 17:14
Атака дронаў на Маскву, абвал акцый нафтавых кампаній і новыя санкцыі.
Расійскі нафтавы сектар страчвае мільярды на фоне атакі дронаў на Маскву і заяў Трампа пра магчымасць узмацнення санкцый. І ўсё гэта за адзін тыдзень. «Фокус» спытаў у энергаэксперта, якімі будуць наступствы такой «чорнай пары» для Расіі.
Пасля чарговай атакі беспілотнікаў на Маскву і заяў пра магчымасць узмацнення санкцый супраць расійскай нафтагазавай галіны інвестары пачалі масава пазбаўляцца акцый найбуйнейшых кампаній РФ. Наймацнейшаму ціску падвергнуўся менавіта энергетычны сектар, які застаецца галоўнай крыніцай валютных паступленняў у расійскі бюджэт.
Moscow Never Sleeps: дроны, пажар на НПЗ і паралізаваныя аэрапорты
18 чэрвеня Масква і шэраг рэгіёнаў Расіі падвергліся маштабнай атацы БПЛА. Паводле папярэдніх даных, усяго па тэрыторыі Расіі было запушчана больш за 500 беспілотнікаў. Каля 200 БПЛА, нібыта, накіроўваліся ў Маскву, а расійская СПА заяўляла пра збіццё прыблізна 180 дронаў на падлёце да сталіцы. Мінабароны РФ тым часам паведаміла пра знішчэнне 555 беспілотнікаў над рознымі рэгіёнамі краіны.
У той жа час, паводле паведамленняў СМІ, некалькім дронам удалося дабрацца да Масквы. Асноўнай мэтай атакі стаў Маскоўскі нафтаперапрацоўчы завод у раёне Капотні.
На тэрыторыі НПЗ разгарэўся маштабны пажар. Паведамлялася як мінімум пра пяць ачагоў узгарання, а выбухі на прадпрыемстве, паводле асобных даных, працягваліся. OSINT-аналітыкі дапускалі, што мог быць пашкоджаны адзін з тэхналагічных комплексаў прадпрыемства — ЭЛОУ-АВТ-6.
Варта адзначыць, што гэта ўжо другая атака на Маскоўскі НПЗ за адзін тыдзень. Папярэдні ўдар быў нанесены 16 чэрвеня 2026 года.
У сувязі з пагрозай новых тэрактаў у Маскве часова абмежавалі працу ўсіх асноўных аэрапортаў.
Акрамя таго, расіяне ўвялі ў дзеянне план «Кавёр», які ўжываецца ў разе пагроз для авіяцыі. Праца аэрапортаў фактычна прыпыненая.
Жыхары Масквы паведамлялі пра выбухі, успышкі і слупы дыму. У сацсетках расіяне пісалі пра пралёт дронаў, пажары і збоі ў працы гарадской інфраструктуры.
Паводле інфармацыі ўкраінскіх крыніц, атаку ажыццяўлялі падраздзяленні Сіл абароны Украіны. Сярод задзейнічаных структур называлі 1‑ы асобны цэнтр, падраздзяленні ССО, ГУР МО, СБУ, а таксама брыгады Nemesis, «Рэйд» і «Птушкі Мадзяра». Асноўнай мэтай называлі менавіта Маскоўскі НПЗ.
Наступствы атакі на Маскву
Пакуль канчаткова ацаніць рэальны маштаб пашкоджанняў немагчыма. У той жа час, паводле слоў дырэктара энергетычных і інфраструктурных праграм Цэнтра Разумкова, эксперта па энергетычных пытаннях Уладзіміра Амельчанкі, удар па такім аб’екце сам па сабе наўрад ці справакавае паліўны крызіс і пакіне расійскую сталіцу без гаручага.
Паводле яго даных, Маскоўскі НПЗ забяспечвае каля 40–50% патрэбаў рэгіёна ў бензіне і дызельным паліве, аднак у Расіі ёсць рэзервы, альтэрнатыўныя маршруты паставак і магчымасць перакідваць нафтапрадукты з іншых рэгіёнаў.
«У цэлым пакуль сітуацыя не ўяўляе пагрозы для Расіі. Магчымыя рэгіянальныя і часовыя крызісы, звязаныя перадусім з лагістыкай. Кампанія ўдараў па расійскіх НПЗ працягваецца ўжо больш за год, але сур’ёзных праблем у большасці рэгіёнаў пакуль не ўзнікла», — адзначае Амельчанка.
Фондаваны рынак РФ страціў мільярды — нафтавыя кампаніі апынуліся пад наймацнейшым ціскам
Як ужо згадвалася раней, атака на Маскву 18 чэрвеня не першая. Раніцай 16 чэрвеня адбылася маштабная атака ўкраінскіх беспілотнікаў, адной з ключавых мэтаў якой стаў Маскоўскі нафтаперапрацоўчы завод (МНПЗ) у раёне Капотні.
Тады, нягледзячы на заявы расійскіх уладаў пра перахоп большасці паветраных мэт, было зафіксавана трапленне ў адзін з галоўных тэхналагічных аб’ектаў прадпрыемства.
А яшчэ раней, 15 чэрвеня, расійскі фондаваны рынак адрэагаваў на заявы прэзідэнта ЗША Дональда Трампа пра магчымасць узмацнення санкцый супраць нафтавага сектара РФ і рэзка прасеў.
Найбольшыя страты панеслі менавіта кампаніі, звязаныя з здабычай і экспартам нафты і газу.
Нафтавы сектар стаў галоўным аўтсайдарам
Паводле даных Маскоўскай біржы, пасля заяў пра магчымасць узмацнення санкцый інвестары пачалі актыўна распрадаваць акцыі найбуйнейшых расійскіх кампаній. Расійская эканоміка ў значнай ступені залежыць ад экспарту энерганосьбітаў. Любыя сігналы пра магчымасць узмацнення абмежаванняў у дачыненні да нафтавага сектара аўтаматычна ствараюць рызыкі для даходаў кампаній, валютных паступленняў і бюджэтных даходаў.
Менавіта таму рынак найбольш востра адрэагаваў на кампаніі, дзейнасць якіх наўпрост звязаная з нафтай і газам.
А маштабная атака беспілотнікаў на тэрыторыі Расіі 18 чэрвеня падштурхнула інвестараў да больш актыўнага продажу акцый кампаній паліўна-энергетычнага сектара.
Індэкс IMOEX, які адлюстроўвае дынаміку акцый 50 найбуйнейшых расійскіх кампаній, знізіўся. Найбольшы ціск адчулі нафтавыя і газавыя гіганты Расіі. У прыватнасці, акцыі «Роснефти» патаннелі на 2,54% — да 328,50 рубля за акцыю.
Катыроўкі «Газпрома» таксама пайшлі ўніз. Кампанія страціла 2,01%, а кошт акцыі знізіўся да 107,61 рубля.
Сярод іншых буйных расійскіх карпарацый падзенне зафіксавалі:
«Татнефть» — мінус 1,79% (да 532,60 рубля);
«Лукойл» — мінус 1,71% (да 4457 рублёў);
«НОВАТЕК» — мінус 1,39% (да 1003,60 рубля);
«Сбербанк» — мінус 0,70%.
Аналітыкі адзначаюць, што рынак асабліва адчувальна рэагуе на любыя рызыкі для расійскай энергетыкі, бо менавіта экспарт нафты і газу застаецца адным з ключавых крыніц даходаў бюджэту РФ.
Чарговыя патэнцыйныя мэты ў РФ, якія чакаюць БПЛА
У той жа час, на думку энергаэксперта Уладзіміра Амельчанкі, вызначальнае значэнне маюць не санкцыі, а сістэмнасць кампаніі ўдараў. Менавіта рэгулярныя атакі на нафтаперапрацоўчыя прадпрыемствы вымушаюць Расію траціць мільярды на рамонт, перабудову лагістыкі і дадатковую ахову аб’ектаў.
Што да санкцый, дык многія абмежаванні фармальна дзейнічалі і раней, аднак расійскія кампаніі знаходзілі спосабы абыходзіць іх з дапамогай пасярэднікаў і альтэрнатыўных каналаў збыту.
«Найбольш сур’ёзныя санкцыі для расійскай нафтавай галіны — гэта ўдары па НПЗ і экспартнай інфраструктуры», — лічыць Амельчанка.
Менавіта таму найбольш уразлівымі мэтамі для Расіі ён называе не ўнутраны рынак паліва, а экспартныя тэрміналы на Балтыйскім і Чорным морах, праз якія праходзіць значная частка нафтавых даходаў расійскага бюджэту. На яго думку, сістэмны ціск на гэтыя аб’екты здольны нанесці эканоміцы РФ значна большую шкоду, чым асобныя санкцыйныя рашэнні.