«Спроба Лукашэнкі уседзець на некалькіх крэслах прывяла да таго, што ён апынуўся паміж крэслаў»
- 18.06.2026, 20:26
Дыктатару ніхто не верыць.
Дырэктар даследчых праграм па Расіі, Усходняй Еўропе і Еўразіі Фінскага інстытута міжнародных адносінаў Аркадзь Мошэс у каментары «Філіну» — пра рэакцыю Лукашэнкі на трагедыю з беларускім аўтобусам у Бранскай вобласці.
Аляксандр Лукашэнка праз суткі пракаментаваў трагедыю з беларускім аўтобусам у Бранску. Ён заявіў, што беспілотнік, які атакаваў аўтобус, — украінскі, але пры гэтым беларускі бок «не спяшаецца рабіць якія-небудзь высновы» і «чакае сумленнага адказу» ад украінскага боку.
Таксама кіраўнік падкрэсліў, што «калі нас хтосьці правакавуе і спрабуе ўцягнуць у вайну, думаю, што гэта дрэнна скончыцца для тых, хто спрабуе гэта зрабіць».
— Тое, што Лукашэнку спатрэбіліся суткі, каб як-небудзь адрэагаваць, — важная акалічнасць. Сітуацыя выглядае так, што ён або не ведаў, што насамрэч адбылося, або, наадварот, ведаў, але не ўяўляў, што ў гэтай сітуацыі сказаць, — каментуе «Філіну» рэакцыю Лукашэнкі Аркадзь Мошэс.
— Можна пагадзіцца з Лукашэнкам, што канспіралагічных тэорый можа быць колькі заўгодна. Ёсць базавы пастулат: першай ахвярай вайны з’яўляецца праўда. Мы бачым, што абодва бакі да ўсяго іншага вядуць інфармацыйную вайну.
Спачатку ў большай ступені вызначаліся расіяне, пачынаючы з захопу Крыму і выступленняў сепаратыстаў у данбаскіх утварэннях, калі расіяне казалі, што іх там няма, гэта не яны. Задача такой рэакцыі, маўляў, «нас там няма, гэта не мы», — стварыць белы шум, каб нічога не было зразумела.
І каментар Лукашэнкі таксама ў гэтым русле — маўляў, нічога не зразумела, нічога сказаць не магу. Калі ён не ведае, што насамрэч адбылося, — гэта вельмі дрэнна. А калі ведае і не хоча гаварыць — напэўна, яшчэ горш. Многія гады Лукашэнку ўдавалася сядзець на дзесяці крэслах, быць адначасова саагрэсарам і кіраўніком краіны, якая хоча сябраваць з суседзямі.
Цяпер — не. З-за яго кантактаў з амерыканцамі яму ўжо да канца не давяраюць расіяне, а ўкраінцы, якія ніколі яму не давяралі, проста маўчалі пра гэта, цяпер публічна кажуць, што ён ім не партнёр, а ў вялікім рахунку — праціўнік.
З пункту гледжання барацьбы ў інфармацыйнай прасторы цяпер сітуацыя такая, што тое, што кажа Лукашэнка, не мае ніякага значэння. Бо яму, як я ўжо сказаў, не вераць ні тыя, ні другія. Ягоная спроба уседзець на некалькіх крэслах прывяла да таго, што ён апынуўся паміж крэслаў.
Мошэс адзначае, што ў нядаўнім інтэрв’ю «Аль-Арабія» Лукашэнка сказаў, што вайну пара заканчваць.
— Ён кажа пра гэта надзвычай асцярожна. Такім чынам ён пасылае сігналы ўсім патэнцыйным кантрагентам і, найперш, Украіне, Амерыцы і Еўропе. Маўляў, ён бы, вядома, хацеў скончыць вайну, і трэба, каб яны з ім пасябравалі, узялі пад сваё эканамічнае крыло і наогул паўтарылі перазагрузку 2015 года.
І калі Лукашэнка кажа, што трэба заканчваць вайну, дык Пуцін — не. Расійская пазіцыя ранейшая — вайна да пераможнага канца, ніякай дыпламатыі. Лукашэнка лічыць, што трэба дамаўляцца — і калі ўжо не ўсім з усімі, то хаця б Захаду з ім.
Думаю, гэта два інфармацыйныя пласты, якія тут так ці інакш прысутнічаюць. Але, на мой погляд, гэтая крывая цяпер яго нікуды не выведзе, таму што яму ніхто не верыць.
На думку эксперта, мы, хутчэй за ўсё, ніколі не даведаемся, што насамрэч адбылося 17 чэрвеня з беларускім аўтобусам у Бранскай вобласці.
— Мы да гэтага часу не ведаем, хто падрываў дамы ў Маскве ў 1999 годзе, што ў дэталях адбылося ў Беслане. Мы не ведаем вельмі многага. Могу дапусціць, што гэта правакацыя з боку Расіі, нейкага іншага боку або лагічнае следства масавага прымянення дронаў.
Добра было б, як кажа Лукашэнка, даведацца праўду. Але ён выдатна ведае, што мы яе, магчыма, ніколі не даведаемся. Калі кіраўнік яго тыпу пачынае казаць, што мы чакаем, што нам раскажуць праўду, — гэта сур’ёзная змена і падрыў яго іміджу.
Калі чалавек не ведае, што робіцца ў яго краіне, што адбываецца з грамадзянамі яго краіны, калі яны едуць з Беларусі ў Геленджык, — гэта ўжо не Лукашэнка. Вось Трамп не абавязаны ведаць, як з умоўнай Атланты едуць на адпачынак у Фларыду. Там гэта працуе інакш.
У Лукашэнкі вялізарная колькасць спецслужбаў — яны што, не даклалі? Ён выбірае пазіцыю, што нічога не ведае, тым самым кажучы, што яго спецслужбы ні за чым не сочаць. Гэта ўжо не той Лукашэнка, якога мы ведалі.
А кажучы пра спробы ўцягнуць Беларусь у вайну, ён стварае новы і ілжывы наратыў, бо Беларусь не трэба ўцягваць у вайну — яна ўжо ўцягнутая. Ён сам кажа, што Беларусь знаходзіцца ў стане вайны з Украінай як найбліжэйшы саюзнік Расіі.
Адсутнічае толькі адзін кампанент: непасрэдны ўдзел беларускіх вайскоўцаў у баявых дзеяннях, усе астатнія кампаненты — наліцо. Ваенная вытворчасць у інтарэсах расійскай арміі, выкарыстанне расійскай арміяй тэрыторыі і паветранай прасторы Беларусі і г.д.
Лукашэнка, які заяўляе, што не трэба ўцягваць Беларусь у вайну, — гэта чалавек, які з пункту гледжання міжнароднага права і здаровага сэнсу хлусіць.
Ён спрабуе замаскіраваць сітуацыю, стварыць карцінку, якая насамрэч не адпавядае рэчаіснасці. І грамадзяне Беларусі павінны гэта разумець.