Навукоўцы раскрылі агульны сакрэт даўгажыхароў

• 6.07.2026, 22:17

Кроў людзей, старэйшых за 100 гадоў, утрымлівае незвычайны набор малекул.

Навукоўцы Бостанскага ўніверсітэта выявілі, што кроў людзей, старэйшых за 100 гадоў, утрымлівае незвычайны набор малекул — ён не проста адрозніваецца ад крыві звычайных пажылых людзей, але і прадказвае даўгалецце яшчэ да таго, як чалавек пераступіў стагадовы рубеж. Даследаванне апублікавана ў часопісе GeroScience.

Праца выканана ў рамках New England Centenarian Study — аднаго з буйнейшых у свеце доўгатэрміновых даследаванняў даўгажыхароў, якім кіруе доктар медыцыны Томас Перлс. У аналіз увайшлі 213 чалавек: 70 стагоднікаў і даўгажыхароў, іх біялагічныя дзеці і кантрольная група таго ж узросту без сямейнай гісторыі экстрэмальнага даўгалецця.

Даследчыкі вымералі ўзроўні каля 1495 метабалітаў крыві — невялікіх малекул, якія ўтвараюцца ў працэсе абмену рэчываў. Метабаломіка, то бок масавы аналіз такіх малекул, дазваляе атрымаць «імгненны здымак» біяхімічнага стану арганізма.

Ключавой адметнасцю крыві даўгажыхароў аказаўся высокі ўзровень жоўцевых кіслот — рэчываў, якія выпрацоўваюцца печанню і ўдзельнічаюць у пераварванні тлушчаў, а таксама рэгулююць запаленне, імунітэт і кішачны мікрабіём. У стагоднікаў захоўваўся як першасны (сінтэзаваны печанню), так і другасны (вытворны кішачнымі бактэрыямі) пул жоўцевых кіслот — тады як у звычайных пажылых ён зніжаны.

Другі маркер — захаваны стэроідны профіль: набор гармонаў і іх вытворных, уключаючы папярэднікі палавых гармонаў. У большасці людзей гэтыя паказчыкі рэзка падаюць пасля 70 гадоў; у даўгажыхароў яны заставаліся на адносна высокім узроўні.

На падставе атрыманых дадзеных аўтары стварылі ML-мадэль, якая ацэньвае біялагічны ўзрост па метабаломным профілі. «Метабаломныя гадзіннікі» дазваляюць адрозніць біялагічна маладога 80-гадовага ад біялагічна старога — і, магчыма, прадкажуць, хто дажыве да ста.