Барыслаў Бярэза: Пуцін вельмі баіцца гэтага сцэнару
- 25.08.2026, 12:27
Масавая мабілізацыя можа запусціць унутраны крызіс у Расіі.
У Расіі ужо ідзе падрыхтоўка да новай маштабнай мабілізацыі. У рэгіёнах правяраюць гатоўнасць да прыёму і размяшчэння навабранцаў, а расіяне на тле гэтых прыгатаванняў пачалі актыўней выязджаць з краіны.
Што ўжо адбываецца ў Расіі напярэдадні магчымай мабілізацыі? Як павядуць сябе звычайныя расіяне, калі Пуцін абвесціць новы масавы прызыў?
Такія пытанні сайт Charter97.org задаў украінскаму палітычнаму дзеячу, экс-дэпутату Вярхоўнай Рады Барыславу Бярэзу:
— Пачнём з таго, як паводзяць сябе бараны, калі іх вядуць на забой. Бараны ціха бляюць і ідуць на мясакамбінат. Тут дакладна такая ж сітуацыя.
Але цяпер я, дарэчы, разглядаю падзеі, якія могуць казаць пра іншае. Гэта не агульная вялікая мабілізацыя, а, хутчэй, маштабаванне мабілізацыйных цэнтраў, якія ўжо ёсць.
Растлумачу, пра што ідзе гаворка. На сёння Расія па-ранейшаму за квартал заключае кантракты з 90 тысячамі забойцаў, гатовых служыць у расійскай акупацыйнай арміі. 90 тысяч — прыкладна столькі і ёсць цяпер. Але ім неабходна рыхтаваць рэзерв. Таму цалкам магчыма, што цяпер менавіта пад гэты рэзерв ідзе падрыхтоўка вучэбных цэнтраў.
Таму пакуль незразумела, будзе мабілізацыя ці не. Заходнія эксперты кажуць, што Путіну цяпер дастаткова той колькасці — 90–93 тысяч кантрактнікаў. Гэта ўключае расіян, расійскіх зняволеных, а таксама замежнікаў, якіх удаецца мабілізаваць за квартал. Іх хапае, каб папаўняць страты. А вось для стварэння рэзерваў можа ўжо спатрэбіцца зусім іншая гісторыя.
Ці будуць расіяне супраціўляцца? Частка будзе выязджаць, што мы ўжо бачым. У Арменіі для расіян ужо на 30 працэнтаў падняліся цэны на арэнду. У Казахстане цяпер адбываецца ўзмацненне рэжыму кантролю за ўездам расіян. У Грузію таксама ўязджае велізарная колькасць людзей. Назіраем, што частка выязджае ў Турцыю.
Расіяне ўцякаюць, таму што ведаюць: ад расійскай улады можна чакаць чаго заўгодна. Але ці прыняў Пуцін канчатковае рашэнне сапраўды праводзіць вялікую, глабальную мабілізацыю, пакуль я не бачу гэтаму пацверджання.
Больш за тое, эксперымент, наколькі я памятаю, з падобнай мабілізацыяй быў праведзены ў Пензе, дзе расіян «бусіфікавалі», і яны маўчалі. Хтосьці абураўся, жонкі крычалі, але ў цэлым расіяне маўчаць.
Нягледзячы на тое, што гаворка ідзе не пра абарону сваёй Айчыны, а пра акупацыйныя войскі, нават гэта не прымушае расіян пярэчыць уладзе. На жаль, расійскія бараны гатовыя служыць кааператыву «Азёра», каб ён зарабляў грошы, і аддаваць свае жыцці за акупацыйны рэжым. Іншага я не бачу.
І яшчэ адзін момант. Трэба ўлічваць, што эканамічная сітуацыя ў Расіі на сёння не вельмі добрая. Таму на фоне закручвання гаек і ўсяго таго, што адбываецца, дадатковы ціск можа прывесці да нестабільнасці ў Расіі. А Пуцін гэтага вельмі моцна баіцца. Паглядзім, ці пойдзе ён на абвастрэнне сітуацыі, запусціўшы мабілізацыйныя працэсы.
— Ці здолее новая мабілізацыя ў РФ рэальна змяніць сітуацыю на фронце? Ці дасць яна расійскай арміі прыкметную перавагу?
— Любая мабілізацыя дае эфект. Любая. Калі значна павялічыць колькасць войскаў — на 400 тысяч, на 500 тысяч, — калі такое адбудзецца, то, вядома, гэта дасць пэўны эфект.
Але цяпер іншыя часы. Гэта не часы Першай сусветнай вайны. Таму проста даць аўтамат у рукі і сказаць: «Бяжы наперад» — гэтага мала. Бо ёсць артылерыя, ёсць FPV-дроны, ёсць іншыя спосабы знішчэння ворага. І проста гэтае мяса будзе спалена яшчэ да таго, як яно нават дайдзе да пазіцый.
Але калі гэтыя войскі будуць выкарыстоўваць для таго, каб навучаць іх працаваць з дронамі і тэхнікай, гэта ўжо будзе даволі сур’ёзнай праблемай.
І тут пытанне ў тым, што Украіна павінна адказваць дакладна так жа: не проста больш мабілізаваць, а навучаць большую колькасць людзей працаваць з дронамі — як наземнымі, так і паветранымі.
— Як новая масавая мабілізацыя і ад’езд людзей з краіны ўдаряць па эканоміцы Расіі? Наколькі сур’ёзнымі стануць дэфіцыт працоўных рук, рост выдаткаў і новая хваля эміграцыі?
— Путіну начхаць, якія будуць выдаткі. Людзі будуць менш есці, горш жыць, менш зарабляць, але на вайну будуць траціць максімальна шмат грошай. Справа ў тым, што ён успрымае расіян як рэсурс для дасягнення сваіх асабістых інтарэсаў. І начхаць яму, колькі расіян здохне ў гарніле гэтай вайны. Больш за тое, ён спрабуе актыўна дзейнічаць на тэрыторыі Беларусі. Нават там ёсць рэкрутынгавыя цэнтры, і асобныя беларусы згаджаюцца ваяваць.
Але тут трэба ясна разумець, што на сёння эканоміка Расіі пакуль не спраўляецца з той нагрузкай, якая на яе кладзецца. Дэфіцыт бюджэту расце. І рана ці позна гэтая бурбалка лопне. І вось тады Расія можа зноў убачыць знакамітыя гісторыі, калі будуць звяртацца да ўрада ЗША з просьбай прывезці курыныя акарочкі, каб выратаваць расіян ад голаду. Будзем спадзявацца, што ЗША не пачуюць Расію.