The Telegraph: Расія незаўважна губляе незаменную зброю
- 11.09.2026, 16:42
Наступствы могуць датычыцца не толькі вайны супраць Украіны.
ЗСУ метадычна скарачаюць парк стратэгічных бамбардзіроўшчыкаў Расіі, якія Масква ўжо не ў стане паўнавартасна аднавіць, піша The Telegraph, аналізуючы нядаўнія ўдары па авіябазе «Энгельс-2» у Саратаўскай вобласці і іх магчымыя наступствы для расійскіх далёкіх удараў і ядзернага патэнцыялу.
У канцы жніўня ўкраінскі беспілотнік пераадолеў каля 800 км тэрыторыі РФ і атакаваў стратэгічны бамбардзіроўшчык Ту-95 на авіябазе «Энгельс-2». У выніку ўдару ў самалёта была адарвана частка правага крыла. Спадарожнікавыя здымкі, зробленыя неўзабаве пасля атакі, сведчылі пра сур'ёзнае пашкоджанне яшчэ аднаго Ту-95. Як адзначае выданне, Расія не вырабляла новых самалётаў гэтага тыпу з 1992 года, таму страты для яе фактычна з'яўляюцца незваротнымі.
Гэта была ўжо другая атака на «Энгельс-2» прыблізна за шэсць тыдняў. У ліпені іншы Ту-95 атрымаў пашкоджанне, з-за якога яго хваставая частка была поўнасцю адсечаная ад фюзеляжа. Аналітыкі лічаць, што абодва самалёты наўрад ці змогуць вярнуцца ў строй. У той жа час частку аналагічных машын Расія страціла яшчэ ў 2025 годзе падчас украінскай аперацыі «Павуціна».
Ту-95 разам з больш новым Ту-160 з'яўляецца адным з двух расійскіх самалётаў, здольных запускаць дальнабойныя крылатыя ракеты Х-101 па ўкраінскіх гарадах. Таму, тлумачыць выданне, значэнне гэтых самалётаў велізарнае, нягледзячы на іх узрост і тэхнічную састарэласць.
Для жнівеньскага ўдару ўкраінскі бок выкарыстаў беспілотнік MICH-2000 з дальнасцю каля 2000 км. Гэтай дальнасці было больш чым дастаткова для прамога палёту да «Энгельса-2». Дзякуючы гэтаму дрон змог пракласці маршрут у абыход вядомых раёнаў канцэнтрацыі расійскай сістэмы супрацьпаветранай абароны, выкарыстоўваючы рэльеф мясцовасці для зніжэння рызыкі выяўлення.
Аднак аўтар публікацыі адзначае, што поспех атакі тлумачыцца не толькі асаблівасцямі самой авіябазы. Расійская сістэма супрацьпаветранай абароны вымушаная адначасова прыкрываць усё больш аб'ектаў па ўсёй краіне — ад нафтаперапрацоўчых прадпрыемстваў да складаў.
Паводле ацэнак брытанскага аналітычнага цэнтра RUSI, у строі ў Расіі можа заставацца толькі каля 20–30 Ту-95, а магчыма, і менш. Дадатковай праблемай з'яўляецца складанасць абслугоўвання самалётаў, канструкцыя якіх паходзіць яшчэ з 1950-х гадоў.
У той жа час значнасць кожнай страты ўзрастае, бо менавіта гэтыя самалёты з'яўляюцца носьбітамі ракет Х-101. Гэтае ўзбраенне мае дальнасць больш за 3000 км і баявую частку масай каля 400 кг. Паводле слоў даследчыка RUSI Роберта Толласта, Ту-95 адыгрываюць асабліва важную ролю ў расійскіх ударах па энергетычнай інфраструктуры Украіны.
«Таму чым менш Ту-95 застаецца ў Расіі, тым менш такіх ракет з разбуральнымі баявымі часткамі і вялікай дальнасцю яна можа запускаць», — патлумачыў эксперт.
Эксперты параўноўваюць цяперашнюю тактыку Украіны з аперацыяй «Павуціна» 2025 года, але называюць удары па «Энгельсе-2» больш ціхай і павольнай кампаніяй. Яе логіка заключаецца ў паступовым скарачэнні флоту, які Масква фактычна не ў стане аднавіць.
Наступствы могуць датычыцца не толькі вайны супраць Украіны. Расія выкарыстоўвае Ту-95 і для дэманстрацыйных палётаў паблізу паветранай прасторы НАТА. Скарачэнне парку гэтых самалётаў, піша выданне, паступова абмяжоўвае магчымасці Масквы адначасова наносіць маштабныя ўдары на вялікія адлегласці і захоўваць самалёты як кампанент ядзернага стрымлівання. У выніку Расіі становіцца ўсё складаней балансаваць паміж выкарыстаннем бамбардзіроўшчыкаў супраць Украіны цяпер і іх захаваннем для патэнцыйнага будучага супрацьстаяння з НАТА.