«Таксама ў школе вучыўся, але такой дзічы ў нас ніколі не было»
- 12.09.2026, 9:58
Бацька пяцікласніцы паскардзіўся на задачы па матэматыцы, а на наступны дзень яго звольнілі.
Старэйшая дачка Віталя ў гэтым навучальным годзе пайшла ў пяты клас. На днях дзяўчынка звярнулася да бацькі з просьбай дапамагчы вырашыць задачу. Мужчына прачытаў умову і не стрымаў эмоцый. Сваімі разважаннямі ён падзяліўся ў TikTok. Відэа разляцелася па сацсетцы і трапіла кіраўніцтву арганізацыі, дзе працаваў Віталь. У выніку бацька застаўся без працы. Пра нечаканую сітуацыю, у якой апынуўся, аўтар акаўнта @vocstar.official распавёў на сваёй старонцы, піша «Зеркало».
Судзячы па сацсетках Віталя, ён музыкант з Салігорска. На днях мужчына распавёў у TikTok, што ў ягонай дачкі ўзніклі цяжкасці з хатнім заданнем па матэматыцы.
— Сказаў: спрабуеш сама, потым, калі ўжо зусім не разумееш, паклічаш мяне. Будзем вырашаць разам. І сапраўды да мяне не даходзіла, чаму дзіця не можа зразумець найпрасцейшыя задачы па матэматыцы, — кажа ў відэа бацька. — Але калі ўзяў падручнік 2025 года і пачаў чытаць умову, у мяне [з'явілася] процьма пытанняў да людзей, якія склалі гэты дапаможнік.
Заданне, якое абурыла мужчыну, знаходзіцца ў тэме «Натуральныя лікі». «На першай станцыі трэцяй лініі Мінскага метрапалітэна ў цягнік «Мінск-2024» зайшлі 482 чалавекі. На наступнай станцыі частка пасажыраў выйшла, а 94 чалавекі зайшлі. Колькі пасажыраў выйшла, калі ў цягніку стала 509 чалавек?» — цікавяцца аўтары падручніка.
— Патлумачце мне, на які х…н у ўмове задачы дзіцяці інфармацыя пра трэцюю лінію Мінскага метрапалітэна і цягнік «Мінск-2024»? — задаўся пытаннем у роліку Віталь. — Яна вось гэтае пачатак прачытала — і ўжо не разумее, чаго ад яе хочуць. Ужо я чытаю: ну на х…на? Далей, добра, далей у нас ідуць умовы. Усё, тут пытанняў няма.
У сваім відэа бацька звярнуў увагу яшчэ на адну задачу, якая яго закранула. Яна пра паездку дзяцей на шклазавод «Нёман».
«Для наведвання найстарэйшага прадпрыемства па вытворчасці шкла ў Беларусі — шклазавода «Нёман» — была сфарміравана група з 210 вучняў 5–7-х класаў. Колькі аўтобусаў МАЗ-251062 трэба заказаць, калі ў аўтобусе не больш за 44 пасадачныя месцы?» — гаворыцца ў ўмове.
— На які хрэн дзіцяці ведаць МАЗ-251062, каб вылічыць, бл*ць, пасадачныя месцы і колькасць аўтобусаў? На х…на, навошта? — здзіўляецца ў сваім TikTok мужчына. — Я, здаецца, не дурань. Таксама ў школе вучыўся, але такой дзічы ў нас ніколі ў жыцці не было. Адкажыце мне ў каментарыях, калі лічыце, што гэта нармальна, гэта правільна. На маю думку, гэта поўны абсурд. І навошта гэта зроблена, я ўвогуле не разумею.
Відэа Віталя зацікавіла многіх. Ролік хутка разляцеўся па TikTok. За два дні ў яго больш за 400 тысяч праглядаў, больш за 3,6 тысячы перапастоў і 1,5 тысячы каментарыяў.
Убачылі яго і наймальнікі мужчыны. Іх рэакцыя на сітуацыю прывяла да таго, што на наступны дзень бацька запісаў яшчэ адзін пост у TikTok.
— Не паверыце, што ў выніку адбылося. За вось гэта відэа, якое я ўчора выклаў пра падручнік па матэматыцы, мяне сёння звольнілі з працы. А працаваў я ў Палацы культуры, — кажа ў новым роліку мужчына. — Папрасілі напісаць заяву па пагадненні бакоў, бо, бачыце, на тым відэа я без майкі (гэта, мабыць, кагосьці зачапіла, як і тое, што я там двойчы вылаяўся матам). Сказалі: «Гэта непрыстойна, так нельга», — і папрасілі напісаць заяву па пагадненні бакоў.
У роліку мужчына прызнаўся, што «шакіраваны».
Пра які менавіта Палац культуры ідзе гаворка, тата пяцікласніцы ў TikTok не сказаў. Магчыма, пра Салігорскі — такая ўстанова пазначаная як месца працы на яго старонцы ў VK.
У каментарыях пад відэа нямала людзей сталі на бок Віталя. Хтосьці прапаноўваў яму звярнуцца ў суд, хтосьці — новую працу.
Пазней ён запісаў яшчэ адзін ролік, дзе падзякаваў тым, хто яго падтрымаў і прапаноўваў вакансіі. У звароце мужчына прызнаўся, што «вельмі доўга стараўся стаць папулярным», але не такім спосабам, а дзякуючы сваёй музыцы.
— Пісалі, што трэба было не пісаць «па ўласным жаданні», а «па пагадненні бакоў», — распавядае ў TikTok мужчына. — Але я вам шчыра скажу: у той момант, калі ты сядзіш і разумееш, што табе кажуць за рэчы, якія абсалютна незразумелыя, тыпу адсутнасць майкі (дык у мяне і да гэтага былі відэа без майкі, у мяне было выступленне ў самым Палацы культуры, дзе я падчас выступлення рваў на сабе майку, і за гэта мяне не звальнялі)… [А] матам лаюцца ў нас амаль усе, [ды] і мата там было ўсяго два, па факце… Проста, усё гэта паслухаўшы, гэты бред, [вырашыў]: «Окей, хочаце так — без праблем». Я ўжо напісаў заяву на гэтае звальненне. Думаю: Госпадзе, не буду нават спрачацца, бо гэта бессэнсоўна.
У відэа ён таксама прызнаўся, што праз дзень пасля скасавання кантракта яму паступіў «невялікі намёк» на вяртанне ў Палац культуры.
— Але жадання ўжо асаблівага, шчыра скажу вам, наогул няма. Працягваем проста рабіць сваю музыку, працягваем рабіць усё, але ўжо не працуючы ў Палацы культуры. Ужо пойдзем працаваць у іншае месца, — падзяліўся планамі ў акаўнце Віталь. — А так — усім дзякуй. Дзякуй усім, хто падтрымаў. Дзякуй усім, хто пачуў, зразумеў. [Дзякуй тым], хто лічыць, што гэтыя задачы напісаныя правільна і дзеці павінны аддзяляць [інфармацыю ў заданнях]. Окей, сцяг вам у рукі, без праблем. Па-мойму, гэта як мінімум не для гэтага (5-га класа. — Заўв. рэд.) класа. Гэта трэба кудысьці пастарэй <�…>.
Ці меў рацыю Віталь, лаючы ўмовы задач па матэматыцы?
За адказам на гэтае пытанне «Зеркало» звярнулася да Сяргея, рэпетытара па матэматыцы з больш чым 20-гадовым стажам. На думку педагога, звесткі пра МАЗ і пра метро ў задачах для пяцікласнікаў важныя.
— Калі вучань умее дзяліць колькасць дзяцей на колькасць месцаў у аўтобусе, але перастае разумець задачу, як толькі побач з'яўляецца марка транспарту, нумар маршруту або яшчэ два сказы тэксту, — праблема дакладна не ў дзяленні. Яна ў тым, што дзіця не ўмее працаваць з інфармацыяй. Спачатку яно павінна прачытаць тэкст, зразумець пытанне, аддзяліць важнае ад неважнага, выбраць патрэбныя даныя — і толькі потым брацца за рашэнне задачы. Менавіта гэтаму цяпер школьнікаў і спрабуюць навучыць, — кажа Сяргей. — Задачы ўзроўню «Ёсць 60 дзяцей і аўтобус на 30 месцаў — колькі трэба аўтобусаў?» сучасны свет ужо вырашыў. Калькулятар спраўляецца з імі імгненна.
Суразмоўца адзначае, што вучыць дзіця выконваць толькі арыфметычныя дзеянні па загадзя адабраных даных — няправільна.
— Такім чынам мы фактычна рыхтуем з яго калькулятар. А калькулятары ўжо існуюць, — вобразна апісвае сітуацыю рэпетытар. — Чалавеку застаецца куды больш складаная праца: зразумець, што менавіта трэба палічыць і якія даныя для гэтага патрэбныя. І вось тут раптам аказваецца, што «лішняя» інфармацыя пра мадэль аўтобуса ўжо не такая бессэнсоўная.
Школьнікі свету ведаюць і ўмеюць усё менш, паказала даследаванне ў 90 краінах. Як на навучанне ўплывае ШІ?
Тым больш, адзначае рэпетытар, у дарослым жыцці кожнаму з нас даводзіцца сутыкацца з вялікімі патокамі інфармацыі. Працаваць з імі трэба ўмець.
— Адкрыйце любы крэдытны дагавор, — прыводзіць просты прыклад Сяргей. — Там не чатыры лічбы і пытанне ў канцы. Там старонкі тэксту. І ад здольнасці прачытаць іх, знайсці істотныя ўмовы, супаставіць лічбы і зразумець наступствы часам залежыць ужо не адзнака па матэматыцы, а некалькі гадоў вашага жыцця і дзясяткі тысяч рублёў. Таму я б не лаяў аўтара задачы за тое, што ён напісаў лішняе сказ. Я б задаў пытанне сабе: «Чаму дзіця-пяцікласнік не можа прачытаць некалькі сказаў і самастойна вызначыць, якая інфармацыя з іх патрэбная?»
З гэтым «скілам», удакладняе рэпетытар, у школьнікаў сапраўды ўзнікаюць праблемы. Па словах педагога, гэта звязана з тым, што сучасныя дзеці спажываюць шмат кароткага візуальнага кантэнту і прыкметна менш працуюць з доўгім звязным тэкстам. Таму важна чытаць з дзіцем кнігі, абмяркоўваць іх, задаваць пытанні.
— Гэта не бессэнсоўная трата часу — гэта і ёсць навучанне, — падкрэслівае рэпетытар. — Тое самае і з задачамі. Не варта абурацца лішняй інфармацыяй. Лепш разабраць яе з дзіцем. Усё ж такі патлумачыць школьніку, як правільна множыць і дзяліць, адносна лёгка. А вось навучыць яго думаць, чытаць, аналізаваць — значна складаней. І менавіта гэты навык яму сапраўды спатрэбіцца. Асабліва ў свеце, дзе аднімаць і множыць за яго будзе ўжо нават не калькулятар, а штучны інтэлект.