The Atlantic паказаў унікальную украінскую распрацоўку
- 19.09.2026, 3:00
Эвакуацыя з поля бою стала надзвычай складанай, бо РФ парушае правілы вядзення вайны.
На украінскім фронце дыстанцыйна кіраваныя наземныя беспілотнікі MAUL выкарыстоўваюць для эвакуацыі параненых ваенных з раёнаў, дзе традыцыйнае выратаванне стала практычна немагчымым. Пра іх працу і адну з самых складаных аперацый з выкарыстаннем такіх машын распавядае часопіс The Atlantic.
Як піша аўтар публікацыі, унутры браніраваных капсул, прызначаных для транспарціроўкі параненых, змешваецца пах пораху, бензіну і гангрэны. Пасля кожнай эвакуацыі машыну чысцяць і дэзінфікуюць. Медык-каардынатар эвакуацыі з 1-га асобнага медыцынскага батальёна Віталь з пазыўным «Эш» тлумачыць, што цалкам пазбавіцца ад паху не ўдаецца.
«Ты мыеш і мыеш, але пах — ён ніколі не знікае», — расказаў ён журналісту.
Назва MAUL не з’яўляецца абрэвіятурай. Паводле слоў медыка, яе прыдумалі як алюзію на персанажа Дарта Мола з «Зорных войнаў». Машыны абсталяваныя антэнамі для падаўлення сігналаў дронаў і абароненымі капсуламі, у якіх перавозяць параненых.
Расійскія аператары беспілотнікаў хутка зразумелі значэнне такіх машын і пачалі паляваць на іх. Часта ўдар наносяць менавіта пасля пасадкі параненых, калі эвакуацыйная місія ўжо пачалася. Страта машыны пры гэтым наносіць не толькі матэрыяльную шкоду: аператары бачаць ход аперацыі на маніторах і могуць назіраць за гібеллю тых, каго спрабавалі выратаваць.
З’яўленне наземных беспілотнікаў на фронце пачалося ў канцы 2024 года. Спачатку іх пераважна выкарыстоўвалі для дастаўкі боепрыпасаў і правіянту. Аднак на пачатку 2025 года адна з аперацый паказала, што такія машыны здольныя пранікаць глыбока ў так званую «кольцавую зону» і вяртацца адтуль з людзьмі.
У лютым 2025 года паблізу Куп’янска трае ваенных 154-й механізаванай брыгады апынуліся адрэзанымі ад сваіх падраздзяленняў пасля расійскага наступу. Усе былі параненыя, двое — цяжка. На працягу некалькіх тыдняў камандаванне спрабавала арганізаваць іх эвакуацыю, але ўсе спробы заканчваліся няўдачай.
«Мы паспрабавалі ўсё», — успамінае ветэран брыгады Ксенія Вінаградава.
Пасля месяца пад расійскімі атакамі і жыцця на запасах, скінутых з дронаў, стан ваенных стаў крытычным: іх раны загнаіліся, а шанцы на выжыванне былі амаль нулявымі. Тады Вінаградава звярнулася па дапамогу праз Facebook.
На яе пост адказаў Віктар Долгапятаў, кіраўнік абаронна-тэхналагічнай кампаніі «Буревий». Інжынеры якраз працавалі над наземным дроном, які пасля ўстаноўкі супрацьдронавай сеткі, абнаўлення праграмнага забеспячэння і прычэпа для перавозкі трох чалавек можна было хутка прыстасаваць да эвакуацыі.
Першую машыну назвалі Ardal. Падчас першай спробы эвакуацыі яна падарвалася на міне. Пасля гэтага каманда выкарыстала іншы апарат, а шлях для яго дадаткова правяралі ўдарныя дроны. Другая машына дабралася да пазіцыі ваенных, пасля чаго яны змаглі забрацца ўнутр і выехаць з небяспечнай зоны.
Як адзначае аўтар публікацыі, сёння MAUL застаюцца дэфіцытным рэсурсам, аднак іх свядома разглядаюць як расходны матэрыял. У сярэднім на выратаванне пяці ваенных прыходзіцца страта двух такіх машын.
У той жа час некаторыя машыны становяцца выключэннем. Адзін з MAUL перажыў 10 эвакуацыйных місій і выратаваў 11 ваенных. Пасля яго знішчэння аператары знялі відэа ў яго гонар і апублікавалі яго ў інтэрнэце.