Навукоўцы заклікалі сачыць за словамі дыктатараў

• 29.09.2026, 13:19

Ёсць яўная заканамернасць.

Даследчыкі выявілі агульныя рысы ў прамовах палітычных лідараў, якія папярэднічалі маштабным кампаніям масавага гвалту. Аналіз такіх выступаў можа дапамагчы раней заўважаць небяспечныя працэсы і выкарыстоўваць іх для папярэджання новых трагедый, піша The Conversation (пераклад — сайт Charter97.org).

Навукоўцы вывучылі 13 прамоў, зробленых перад васьмю выпадкамі генацыду ў перыяд з 1956 па 2000 год. Адным з найбольш частых матываў аказалася прадстаўленне пэўнай групы ў якасці крыніцы непазбежнай пагрозы. Пры гэтым заклікі да прамога гвалту сустракаліся значна радзей, чым заявы пра неабходнасць абараніцца ад меркаванай небяспекі.

Як прыклад даследчыкі прыводзяць прапаганду напярэдадні трагедыі ў Руандзе ў 1994 годзе. Тутсі паказвалі не проста як чужынцаў, а як паўстанцаў і пагрозу для большасці хуту. Паводле ацэнкі аўтараў, прадстаўленне будучых ахвяр у ролі агрэсараў можа аказацца больш эфектыўным, чым прамыя заклікі да расправы.

Яшчэ адзін паўтаральны матыў — сувязь унутранага праціўніка з вонкавымі сіламі. У прамовах Слабадана Мілошавіча і аргентынскага генерала Хорхе Відэлы гучалі папярэджанні пра «унутраную і замежную агрэсію».

«Характарыстыка нападнікаў як ахвяр патэнцыйна можа быць больш магутным інструментам, чым прамы заклік да зброі», — пішуць даследчыкі.